Vasili Stalinin sonuncu arvadı və yaxud Əzraili olan Mariya

SSRİ-yə 30 il rəhbərlik etmiş İossif Stalinin kiçik oğli Vasili haqqında vaxtilə maraqlı şayiələr gəzirdi. Həmin şayiələrdən biri də onun çoxarvadlılığı idi.

Rəsmi sənədlərdə Vasili Stalin cəmi bir dəfə evlənib. Lakin qeyri-rəsmi izdivacların sayı isə çox olub. Kiçik Stalinin əl qalmaqallı xanımı isə Mariya Nusberq olub. O, ilk arvadı hələ sağ ikən kiçik Stalinlə evlənməyi bacardı.

Kazanda görüş

Vasili Stalin atasının ölümündən iki ay sonra həbs edildi. O, "antisovet təbliğatı"na görə səkkiz il həbs cəzasına məhkum edildi. Çətinliklə azadlığa buraxılan liderin oğlu yenidən dəmir barmaqlıqlar arxasında qaldı. O, təxminən bir il Lefortovo həbsxanasında keçirdi, bundan sonra səhhətinin pisləşməsi onu Moskvadakı Vişnevski İnstitutuna yerləşməyə məcbur etdi.

"Stalin ətrafında" tarixi və bioqrafik arayış kitabının müəllifləri Valeri Torçinov və Aleksey Leontyukun sözlərinə görə, Vasili Stalin tibb bacısı Mariya İqnatyevna Nusberq  ilə məhz orada, 1960-cı ildə tanış olub. Lakin Mariyanın əsl soyadı Şevergina idi və o, evləndikdən sonra Nusberq adını qəbul edib. Onun bu evlilikdən iki övladı var idi.

Yetkinlik yaşına çatmayan qızları olmasına baxmayaraq, tibb bacısı heç bir təzyiqdən qorxmadan Vasilinin ardınca Kazana sürgünə gedib.

Bu fakt "İosif Stalin: Millətlərin atası və onun övladları" kitabının müəllifi Nelli Qoreslavskayaya da qəribə gəlir. Qoreslavskaya üçün də Moskvada məskunlaşmış 30 yaşlı bir qadının hər şeyi atıb uşaqlarıyla birgə "xəstə və alkoqollu məhbus"a baxmağa getməsi çox təəccüblü idi. Lakin Nusberq həqiqətən də Kazana köçüb. Ən qəribəsi odur ki, hakimiyyətin Vasili üçün ayırdığı iddia edilən bir otaqlı mənzilin orderinin Mariya Nusberqin adına olub.Halbuki, onlar o vaxt evli deyildilər.

Evlilik və pisləşən sağlamlıq

Yeri gəlmişkən, bu evlilik tarixçilər arasında cavablardan daha çox sual doğurur. Qısa ömrü boyu Vasili Stalin bir neçə ailə qurmağı bacardı. Lakin Vasili İosifoviç ilk həyat yoldaşı Qalina Burdonskayadan başqa heç bir qadınla qeydiyyat şöbəsinə getməyib. Üstəlik, o, heç vaxt Burdonskayadan boşanmayıb.

Ən azından, "Rus Həyatı və Tarixi Ensiklopedik Lüğəti"nin müəllifi Nikolay Zenkoviç belə iddia edir. Hətta Vasili Stalinə iki uşaq dünyaya gətirən Yekaterina Timoşenkonun pasportunda möhür yox idi. Lakin Mariya Nusberq birini əldə etməyi bacarıb. Amma bu, hamısı deyil.

O vaxta qədər artıq Cuqaşvili soyadı altında yeni sənədlər almış Vasili Stalinlə evləndikdən sonra, liderin rüsvayçılığına baxmayaraq, Mariya Nusberq də Cuqaşvili olub. Bundan əlavə, "Mənim babam İosif Stalin" kitabının müəllifi Yevgeni Cuqaşvilinin sözlərinə görə, Stalin kiçik Nusberqin məşhur soyadı qazanmış Tatyana və Lyudmilanı övladlığa götürüb. Lakin yeni ailə uzun sürmədi. Mariya Nikolayevnanın dediyinə görə, Nusberqlə evli olduğu müddətdə Vasili Stalinin səhhəti sürətlə pisləşməyə başladı. Nusberq abort etdirmək üçün Moskvaya gedəndə Stalin Mariya Nikolayevna ilə qısa bir münasibətdə oldu. Qayıtdıqdan sonra o, rəqibindən daha çox yaşadı. Lakin ölümündən bir müddət əvvəl, artıq xəstəxanada olan Vasili, Mariya Nikolayevnadan onu ziyarət etməsini istədi.

KQB agenti?

Vasili Stalin 1962-ci ilin martında vəfat etdi. Ölümün rəsmi səbəbi alkoqol zəhərlənməsi idi. Lakin, sözləri Nikolay Nepomnyaşiç "İyirminci əsrin 100 böyük sirri" kitabında Mariya Nusberqin gənc Stalinin ölümündə iştirak edə biləcəyini iddia etdi. Şahidlərin dediyinə görə Mariya Nusberqin Vasili İosifoviçə müntəzəm olaraq bir növ iynə vurdulurdu. Nusberq bunun adi yuxu dərmanı olduğunu iddia edirdi.

Qəribədir ki, bir dəfə başqa bir tibb bacısı iynənin kağızını oxumaq istəyib. Bu vaxt Mariya Nikolayevna kağızı yerə atıb və ayağı ilə əzib.

Başqa bir şahid- Svetlana Alliluyeva xatirələrində Nusberqin ərinə verdiyi sakitləşdirici dərmanlar haqqında da yazırdı.

Bundan əlavə, "Zamanın girovları" kitabının müəllifi Stanislav Qribanovun sözlərinə görə, Svetlana Alliluyeva iddia edirdi ki, Nusberqin bir vaxtlar işlədiyi Vişnevski İnstitutunda hər kəs Mariya İqnatyevnanın pullu KQB agenti olduğunu bilirdi. İnstitut əməkdaşları da Alliluyevanı bu barədə xəbərdar etmişdilər. Vasili Stalin də onun həyat yoldaşının "peşəsindən" şübhələnirdi. Ən azından, "Vasili Stalinin son döyüşü" kitabının müəllifi Maksim Aleksaşin belə yazırdı. Vasili İosifoviçin Mariya Nikolayevnanı KQB tərəfindən təqiblərdən qaçmağa kömək etmək üçün xalası Anna Alliluyevanın yanına Moskvaya göndərməsi təsadüfi deyildi. Lakin bundan heç nə alınmadı.

Vasili Stalinin ölümündən üç il sonra Mariya Nusberq Moskvaya qayıdır və 2002-ci ildə vəfat edir.

News365.az