Bir çox insan müxtəlif dərəcələrdə
narsist xüsusiyyətləri nümayiş etdirir. Məsələn, öz üstünlüyünə inam, haqq
hissi və diqqət mərkəzində olmaq istəyi.
Bu, onların beyin funksiyası ilə necə
əlaqəlidir?
Finlandiyadakı Aalto Universitetinin
alimləri mürəkkəb sosial vəziyyətlərdə narsist xüsusiyyətlərin şiddətinin beyin
fəaliyyəti ilə necə əlaqəli olduğunu öyrənmək üçün funksional maqnit rezonans
görüntüləməsindən istifadə ediblər. Tədqiqat göstərib ki, açıq-aşkar narsist
xüsusiyyətləri olan insanlar, adətən başqa bir insana qarşı ortaq utanc hisslərinin
yarandığı anlarda digər iştirakçıların beyin fəaliyyəti ilə daha az üst-üstə
düşürlər.
Təxminən min nəfər əvvəlcə narsist
xüsusiyyətləri qiymətləndirmək üçün onlayn sorğunu doldurub, sonra tədqiqatçılar
yüksək və aşağı bal toplayan insanları müayinədən keçməyə dəvət ediblər; son təhlil
58 iştirakçını əhatə edib. Təcrübə zamanı könüllülər heyran qalmaları və ya
qrupdan xaric edilmələri ilə bağlı şəxsi hekayələrini paylaşan insanların
videolarına baxıblar və sonra onların nüfuzuna şübhə ilə yanaşan və ya rədd
edilməkdə onları günahlandıran şərhlər alıblar. Daha az nəzərə çarpan
narsisistik xüsusiyyətlərə malik iştirakçılar empatiya ilə əlaqəli beyin bölgələrində
daha oxşar fəaliyyət göstərdilər, qruplar arasında isə sosial vəziyyətlərin və
koqnitiv empatiyanın şərhi ilə əlaqəli sahələrdə fərqlər aşkar edildi.
Tədqiqatçılara görə, nəzərə çarpan
narsisistik xüsusiyyətlərə malik insanlar başqalarının zəifliyini fərqli şəkildə
qəbul edə, vəziyyətin digər aspektlərinə diqqət yetirə və ya hadisələri fərqli
şəkildə şərh edə bilərlər. Bu, həqiqi, dəstəkləyici münasibətlərin
formalaşmasına mane ola və anlaşılmazlıqlara səbəb ola bilər. Lakin, tədqiqat
narsisizmin özünün ünsiyyətdə çətinliklərə səbəb olduğunu sübut etmək əvəzinə,
narsisistik xüsusiyyətlərlə beyin reaksiyaları arasında əlaqə aşkar etdi.
News365.az