Ultra emal olunmuş qidalar piylənmə, 2-ci tip diabet və ürək-damar xəstəlikləri riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Bəs bu cür qidalar uşağın inkişaf edən beyninə və yemək vərdişlərinə necə təsir edir?
Amerikalı alimlər bu sualı araşdırıblar. Tez-tez ultra emal olunmuş qidalar istehlak edən uşaqların cəlbedici qidalara qarşı beyin reaksiyası daha aydın ola bilər ki, bu da belə bir pəhrizlə çəki artımı arasındakı əlaqəni izah edə bilər. Bu nəticəyə Cənubi Karolinadan olan alimlər cəlbedici qidaların (peçenye, kartof qızartması və s.) şəkillərinə baxarkən onların pəhrizini, bədən tərkibini və beynin MRT müayinələrini araşdırdıqdan sonra gəliblər. Tədqiqatda təcrübənin əvvəlində normal çəkidə olan 7-10 yaş arası 46 uşaq iştirak edib. Məlum olub ki, daha çox ultra emal olunmuş qidalar istehlak edən uşaqlarda motivasiya və mükafat emalı ilə məşğul olan beyin bölgəsi olan dorsal striatumun daha güclü aktivləşməsi müşahidə olunub. Bundan əlavə, bu reaksiyanın şiddəti növbəti il ərzində bədən kütlə indeksinin və bədən yağı faizinin daha çox artması ilə əlaqələndirilib.
Tədqiqatçılar bu beyin bölgəsindəki aktivliyi nəzarətdə saxladıqda, ultra emal olunmuş qida istehlakı ilə BKİ arasındakı əlaqə 31%, bədən yağ faizi ilə əlaqə isə 44% zəiflədi. Bu, mükafat sisteminin qida stimullarına qarşı artan həssaslığının belə bir pəhrizi çəki artımı ilə əlaqələndirən mexanizmlərdən biri ola biləcəyini göstərir. Lakin bu, müşahidə tədqiqatı idi və ultra emal olunmuş qidaların beyin funksiyasını birbaşa dəyişdirdiyini sübut etmir.
Bu hipotezi sınamaq üçün elm adamları uşaqlardan bəzi adi qidalarını daha az emal olunmuş alternativlərlə əvəz etmələrinin istənəcəyi bir təcrübə aparmağı planlaşdırırlar.
News365.az