Surroqat ana olmağa hansı ölkələr icazə verir?
Son zamanlaq
surroqat ana olmaq istəyənlərin Gürcüstana axını başlayıb. 18-35 yaşlı qadınlar
Gürcüstana gedərək 25-30 min manat müqabilində surroqat ana olurlar.
Nəzərə alaq ki,
Azərbaycanda və bir çox ölkələrdə surroqat analıq qanunla qadağan edilib. Amma Gürcüstan
1997-ci ildən bəri surroqatlığın nəinki icazə verilib, həm də aydın
qanunvericilik bazasının mövcud olduğu azsaylı ölkələrdən biri kimi özünü təsdiqləyib.
Əsas sənəd "Sağlamlığın qorunması haqqında" Qanunun 143-cü
maddəsidir.
Prodsedursa
belədir:
Uşağı heç bir
genetik əlaqəsi olmayan surroqat ana daşıyır və doğuşdan sonra uşaq bioloji valideynlərə
ötürülür. Gürcüstan qanunvericiliyinə görə, genetik materialı konsepsiya üçün
istifadə edilən bioloji valideynlər avtomatik olaraq uşağın qanuni valideynləri
kimi tanınırlar. Uşaqla heç bir genetik əlaqəsi olmayan surroqat ananın uşağın
doğulduqdan sonra heç bir valideynlik hüququ və ya vəzifəsi yoxdur. Uşağın
Gürcüstan doğum haqqında şəhadətnaməsində surroqat ana və ya donorlar qeyd
edilmədən yalnız bioloji valideynlər göstərilir.
Gürcüstan xarici
vətəndaşlara surroqat analıq proqramları təklif edir. Valideyn olmaq istəyənlər
üçün tələblər:
Surroqat analıq
xidmətləri yalnız ən azı bir ildir evli və ya vətəndaşlıq nikahında olan
heteroseksual cütlüklər üçün mövcuddur. Birgə yaşama və ortaq ev
məsuliyyətlərinin sübutu da tələb olunur. Surroqat analıq üçün tibbi
göstərişlər, məsələn, uşaqlığın olmaması, düşük və ya bir neçə uğursuz IVF
cəhdi tələb olunur.
Surroqat ana
ciddi tibbi və psixoloji müayinədən keçir və hamiləliyin bütün mərhələlərində
tam dəstək alır. Əhəmiyyətli olan odur ki, xarici qadın Gürcüstanda surroqat
ana ola bilər.
Proqramın
dəyəri:
Gürcüstanda həm
kommersiya, həm də altruistik surroqat analığa icazə verilir. Surroqat ana üçün
orta kompensasiya 30.000 dollara çata bilər və proqramın ümumi dəyəri istifadə
olunan şərtlərdən və donorlardan asılı olaraq 42.800 dollardan 75.000 dollara
qədər dəyişir.
Gürcüstandan
başqa, yalnız bir neçə ölkə rəsmi olaraq əcnəbilərin surroqatlıq proqramlarında
iştirak etməsinə icazə verir, lakin onların şərtləri əhəmiyyətli dərəcədə
dəyişə bilər:
ABŞ:
Status:
Kommersiya surroqatlığı bir sıra ştatlarda (məsələn, Kaliforniya, Nevada,
İllinoys, Nyu-York) icazə verilir.
Mövcudluq:
Heteroseksual cütlüklər, eyni cinsli cütlüklər, subay valideynlər və əcnəbilər
üçün çox geniş şəkildə mövcuddur.
Güclü hüquqi
müdafiə, məhkəmə qərarları vasitəsilə valideynlik tənzimləmələri (doğuşdan
əvvəl/doğuşdan sonrakı qərarlar), eyni zamanda ən yüksək qiymət.
Ukrayna:
Status:
Heteroseksual cütlüklər üçün kommersiya surroqatlığı.
Mövcudluq:
Əcnəbilər, yalnız evli heteroseksual cütlüklər.
Gürcüstandan
fərqlər: Aydın qanunvericilik, övladlığa götürmədən valideyn sənədlərinin
qeydiyyatı. Tammiqyaslı münaqişədən əvvəl beynəlxalq surroqatlıqda dünya
liderlərindən biri idi.
Meksika:
Status: Qanunlar
ştatlara görə dəyişir; bəzilərində (məsələn, Tabasko və Sinaloa) əcnəbilər üçün
icazə verilir və tənzimlənir.
Mövcudluq:
Əcnəbilər, cütlüklər və subaylar (Ali Məhkəmənin qərarından sonra).
Gürcüstandan
fərqlər: Bəzi bölgələrdə hüquqi tənzimləmə daha az şəffaf ola bilər və
valideynlik tənzimləmələrinin müəyyən edilməsi üçün məhkəmə qərarları tələb
olunur.
Kolumbiya:
Status:
Surroqatlığa icazə verilir, lakin ciddi şəkildə tənzimlənmir.
Mövcudluq:
Əcnəbilər, cütlüklər və subaylar.
Qırğızıstan:
Status:
Surroqatlıq 2024-cü ildən bəri rəsmi olaraq qanunidir.
Mövcudluq:
Əcnəbilər, ailə vəziyyətinə görə heç bir məhdudiyyət yoxdur.
Yunanıstan:
Status: Yalnız altruistik
surroqatlıq.
Mövcudluq:
Müəyyən şərtlər altında əcnəbilər, əsasən heteroseksual cütlüklər.
News365.az
