Beyin azad və məcburi seçim arasındakı fərqi görür?

Beyin azad və məcburi seçim arasındakı fərqi görür?
16:29

Xoşladığımız bir şeyi seçəndə və yeganə mövcud seçimlə kifayətlənməyə məcbur olduğumuz zaman beyin fərqli işləyirmi?

Məlum olur ki, hər iki növ qərarın əsasında olduqca oxşar neyron prosesləri dayanır.

Məsələn ponçik və ya zəncəfilli peçenye almaq kimi bir seçimlə qarşılaşdığımız zaman, beyin şəxsi seçimlərə əsaslanaraq müsbət və mənfi cəhətləri diqqətlə ölçür.

Həqiqi seçim olmadığı zaman vəziyyət tamamilə fərqlidir: çörək sexində qalan tək şey tortdursa, biz sadəcə onu alırıq. Lakin Melburn Universitetində aparılan yeni bir araşdırma göstərib ki, beyin sərbəst və məcburi qərarları olduqca oxşar şəkildə formalaşdırır. Alimlər uzun müddətdir ki, bu proseslərin fərqli mexanizmləri əhatə etdiyindən şübhələnirlər, çünki sərbəst seçim şəxsi istəklər, dəyərlər və məqsədlərlə bağlıdır.

Bu hipotezi sınamaq üçün tədqiqatçılar müxtəlif rəngli iki şar və ya yeganə mövcud şar arasında seçim etmələri istənən könüllülərin beyinlərinin elektrik fəaliyyətini qeydə alıblar. Onlar hər iki halda beyin siqnalının tədricən artdığını və qərar verilməzdən dərhal əvvəl eyni pik səviyyəyə çatdığını aşkar etdilər: insan seçimini nə qədər tez edərsə, aktivlik də bir o qədər sürətlə artardı. Bu, beynin sadəcə son anda reaksiya vermək əvəzinə, hərəkətə başlamazdan əvvəl zamanla məlumat topladığı və qiymətləndirdiyi fikri ilə uyğun gəlir.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, neyron mexanizmlərinin oxşarlığı qərarlarımızın natamam olması demək deyil, çünki beynin seçim edərkən istifadə etdiyi məlumatlar fərdi üstünlüklər, məqsədlər və həyat təcrübələri ilə formalaşır.

News365.az


Sizin reklam burada
Sizin reklam burada