Bankda pulu olanları nə gözləyir? - Ekspertdən xəbərdarlıq

Bankda pulu olanları nə gözləyir? - Ekspertdən xəbərdarlıq
13:00

Bank əmanətlərindən əldə olunan faiz gəlirlərinin vergiyə cəlb edilməsi təkcə əmanətçilərin qazancına deyil, bankların maliyyə siyasətinə və gələcəkdə kredit bazarına da təsir göstərə bilər. Xalis gəliri azalan vətəndaşlar pullarını bankda saxlamaq əvəzinə qızıl, valyuta və daşınmaz əmlak kimi alternativ investisiya vasitələrinə yönəldə bilərlər. Bu isə bankların maliyyə resurslarının cəlb edilməsini çətinləşdirə bilər.

News365.az xəbər verir ki, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri Vüqar Oruc manatla bank əmanətlərindən əldə olunan faiz gəlirlərinin müəyyən həddi aşan hissəsinin vergiyə cəlb edilməsinin mümkün nəticələrini şərh edib.

Ekspertin fikrincə, təklif olunan vergi mexanizmi ilk növbədə yüksək məbləğdə əmanəti olan şəxslərin gəlirlərinə təsir edəcək. Belə ki, aylıq faiz gəlirinin 200 manatı keçən hissəsindən 10 faiz vergi tutulması əmanətçinin faktiki qazancını azaldacaq.

V.Oruc bunu konkret nümunə ilə izah edib. Onun sözlərinə görə, aylıq faiz gəliri 500 manat olan əmanətçidən 200 manatdan artıq məbləğə görə 10 faiz vergi tutulduqda, vətəndaşın əldə etdiyi xalis gəlir 470 manata enəcək. Beləliklə, bankın elan etdiyi faiz dərəcəsi ilə əmanətçinin faktiki qazancı arasında fərq yaranacaq.

AQC sədri hesab edir ki, belə şəraitdə vətəndaşlar pullarını hansı formada saxlamağın daha sərfəli olduğunu yenidən nəzərdən keçirə bilərlər. Qızıl, xarici valyuta və daşınmaz əmlak mümkün alternativlər sırasında olsa da, onların hər birinin özünəməxsus riskləri, likvidlik imkanları və əlavə xərcləri mövcuddur.

Bununla belə, ekspert əmanətlərin kütləvi şəkildə banklardan çıxarılacağını düşünmür. Onun qənaətinə görə, əsas məsələ alternativ investisiya vasitələrinin gəlirliliyi ilə bank depozitlərinin vergi tutulduqdan sonrakı qazancı arasındakı fərq olacaq.

Vüqar Oruc: “Bankların maliyyələşmə xərcləri arta bilər”

Ekspertin diqqət çəkdiyi digər məqam vergi dəyişikliklərinin bankların resurs imkanlarına təsiridir. Çünki əhalinin banklarda saxladığı vəsaitlər kreditləşmə üçün əsas maliyyə mənbələrindən biri hesab olunur.

V.Orucun sözlərinə görə, yeni vergi yükü manatla uzunmüddətli əmanətlərə marağı azaldarsa, banklar vəsait cəlb etmək üçün alternativ mənbələrə üz tutmalı və ya depozit faizlərini yüksəltməli ola bilərlər. Bu isə onların maliyyələşmə xərclərini artırmaqla yanaşı, müəyyən hallarda kredit faizlərinə də təsir göstərə bilər.

Beləliklə, vergi dəyişikliyinin nəticələri yalnız əmanətçilərin gəlirlərindəki azalma ilə məhdudlaşmaya bilər. Banklar müştərilərini itirməmək üçün depozit şərtlərini dəyişərsə, vergi yükünün müəyyən hissəsi onların öz maliyyə xərclərinə çevrilə bilər. Əks halda, əmanətçilərin bir qismi daha gəlirli hesab etdiyi başqa yığım vasitələrinə üstünlük verə bilər.

V.Oruc bu baxımdan uzunmüddətli manat əmanətlərinin qorunmasını vacib sayır. O, xüsusilə 18 ay və daha artıq müddətə yerləşdirilən depozitlər üzrə vergi güzəştlərinin uzadılması məsələsinin yenidən nəzərdən keçirilməsini təklif edir.

Ekspert bildirib ki, uzunmüddətli əmanətlər banklara daha sabit maliyyə resursları qazandırır və bütövlükdə maliyyə sistemində proqnozlaşdırıla bilənliyi artırır. Buna görə də vergi siyasəti müəyyənləşdirilərkən büdcə gəlirləri ilə yanaşı, əhalinin manatla yığım marağına, bank sektorunun dayanıqlılığına və kredit bazarına mümkün təsirlər də nəzərə alınmalıdır.


Sizin reklam burada
Sizin reklam burada