Yuxu pozğunluqları Alzheimer xəstəliyinin
erkən mərhələlərində özünü göstərə bilər. Lakin bunun səbəbi hələ də məlum
deyil.
Kentukki Universitetinin alimləri
Alzheimer xəstəliyində yuxu pozğunluqlarının yalnız amiloid lövhələrinin
yığılması ilə deyil, həm də beynin immun hüceyrələrinin (mikroqliya) həddindən
artıq iltihabi reaksiyası ilə əlaqəli ola biləcəyini aşkar ediblər. Bu xəstəliyə
xas olan patoloji dəyişiklikləri olan siçanlar üzərində aparılan təcrübədə tədqiqatçılar
14 gün ərzində mikroqliyaların sayını təxminən 87% azaltmaq üçün peksidartinib
dərmanından istifadə ediblər.
Bundan sonra heyvanlar gündə 2
saatdan çox daha çox yatmağa başladılar və bərpa və yaddaşın möhkəmlənməsi üçün
vacib olan yavaş dalğalı yuxunun müddəti artdı. Lakin amiloid lövhələrinin sayı
azalmadı ki, bu da iltihabi proseslərin yuxu pozğunluğunda müstəqil rol
oynadığını göstərir. Alimlər həmçinin yuxu pozğunluqlarının lövhə yığılması
prosesinin erkən mərhələlərində yarandığını və xəstəliyin irəlilədikcə əhəmiyyətli
dərəcədə pisləşmədiyini, normal yaşlanmanın isə əsasən REM yuxusunun müddətini
azaltdığını aşkar etdilər.
Tədqiqatçılar həddindən artıq
mikroqliyanın aktivləşməsinin yuxu zamanı bərpa proseslərini poza biləcəyini və
zəif yuxunun öz növbəsində beyində patoloji dəyişiklikləri şiddətləndirdiyi pis
bir dövrəyə səbəb ola biləcəyini irəli sürürlər. Beyində aşkar edilən elektrik
aktivliyindəki dəyişikliklər gələcəkdə elektroensefaloqrafiya istifadə edərək xəstəliyin
erkən əlamətlərini izləmək üçün əlverişli bir metodun hazırlanmasına kömək edə
bilər, lakin bu ehtimal hələ də insanlar üzərində aparılan tədqiqatlarda
sınaqdan keçirilməsini tələb edir.
News365.az