ABŞ–İran müharibəsinin Azərbaycana mümkün təsirləri: Risqlər, imkanlar

ABŞ ilə İran arasında hərbi qarşıdurmanın genişlənməsi təkcə Yaxın Şərqin deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik və iqtisadi mühitinə təsir göstərən əsas geosiyasi hadisələrdən birinə çevrilib. Hər iki dövlətlə müxtəlif sahələrdə münasibətlərə malik olan Azərbaycan bu prosesləri diqqətlə izləyən və balanslaşdırılmış xarici siyasət yürüdən ölkələr sırasındadır. Mövcud vəziyyət həm yeni risklər, həm də müəyyən iqtisadi imkanlar yaradır.

Təhlükəsizlik riskləri artır

Azərbaycan İranla uzun dövlət sərhədinə malikdir. Müharibənin uzanması sərhəd təhlükəsizliyi, qaçqın axınının yaranması, qeyri-qanuni silah və narkotik dövriyyəsinin artması kimi riskləri gündəmə gətirə bilər. Bundan əlavə, regional sabitliyin pozulması Cənubi Qafqazda təhlükəsizlik balansına da mənfi təsir göstərə bilər. Ekspertlər hesab edirlər ki, İran daxilində mümkün siyasi qeyri-sabitlik Azərbaycanın təhlükəsizlik gündəliyində yeni çağırışlar yarada bilər.

Enerji sektorunda yeni imkanlar

Müharibənin ən ciddi iqtisadi nəticələrindən biri dünya enerji bazarlarında qiymət artımıdır. Hörmüz boğazında gərginliyin yüksəlməsi neft və qaz tədarükü ilə bağlı narahatlıqları artırdığı üçün dünya bazarında qiymətlər yüksəlir. Bu isə enerji ixracatçısı olan Azərbaycan üçün qısamüddətli dövrdə əlavə gəlirlər formalaşdıra bilər. Dövlət büdcəsinə daxilolmaların artması və enerji layihələrinə marağın yüksəlməsi mümkün nəticələr sırasındadır.

Nəqliyyat və logistika

Münaqişə İran üzərindən keçən bəzi beynəlxalq ticarət marşrutlarının fəaliyyətini çətinləşdirə bilər. Belə şəraitdə Azərbaycan üzərindən keçən Orta Dəhlizin əhəmiyyəti daha da artır. Avropa ilə Asiyanı birləşdirən alternativ logistika marşrutlarına tələbatın yüksəlməsi Azərbaycanın tranzit gəlirlərinə müsbət təsir göstərə bilər.

Xarici siyasətdə balansın qorunması

Azərbaycan uzun illərdir qonşularla qarşılıqlı hörmətə əsaslanan və heç bir dövlətə qarşı öz ərazisindən istifadə edilməsinə imkan verməyən xarici siyasət xətti yürüdür. Belə balanslı mövqe ölkənin regional sabitliyə töhfəsini artırır və mümkün geosiyasi təzyiqlərin qarşısını almağa kömək edir.

ABŞ–İran müharibəsinin davam etməsi Azərbaycan üçün həm risklər, həm də müəyyən iqtisadi üstünlüklər yarada bilər. Enerji gəlirlərinin artması və tranzit imkanlarının genişlənməsi müsbət amillər olsa da, sərhəd təhlükəsizliyi, regional sabitlik və humanitar risklər diqqət mərkəzində qalır. Buna görə də Azərbaycanın milli maraqlarına ən uyğun yanaşma balanslaşdırılmış diplomatiyanı davam etdirmək, təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirmək və yaranan iqtisadi imkanlardan səmərəli istifadə etməkdir.

News365.az