Toylarda “Vağzalı” arxa plana keçir- NİYƏ?

Klarnet ifaçısı Hüseyn Məhəmmədoğlu artıq toylarda bəy və gəlinin "Vağzalı" istəmədiyini deyib.

Musiqiçi muğam ifaçılarının da buna şərait yaratdığını bildirib:

"Artıq neçə toydur "Vağzalı" ifa etmirik. Müəyyən mahnılar seçilir. Muğam ifaçılarının ifasında xarici mahnı, mənşəyi bilinməyən mahnılar - bəy və gəlin bununla içəri daxil olur. Amma "Vağzalı"nı unutmaq olmaz”.

Bəs “Vağzalı” niyə unudulur?

Azərbaycan toylarının simvoluna çevrilmiş “Vağzalı” bu gün getdikcə daha çox toyda ya formal şəkildə səslənir, ya da ümumiyyətlə kənara qoyulur. Bu isə sadəcə zövq dəyişməsi deyil — bu, daha ciddi mədəni boşluğun göstəricisidir.

Gənclər tez-tez “müasirlik” adı altında milli dəyərlərdən uzaqlaşmağa meyllidirlər. Xarici musiqilərə üstünlük vermək, toyu bir növ “şou proqramına” çevirmək, sosial şəbəkələr üçün görüntü yaratmaq istəyi artıq ənənəni ikinci plana keçirib. Nəticədə toyun mahiyyəti — ailə qurmaq, kökə bağlılıq, mədəni davamlılıq arxa plana atılır. “Vağzalı”nın sıradan çıxarılması isə bu prosesin ən açıq simvoludur.

Amma məsuliyyəti yalnız gənclərin üzərinə atmaq da asan, lakin səthi yanaşmadır. Problem həm də cəmiyyətin özündədir. Uzun illər ərzində milli musiqi, folklor və ənənələr gənclərə düzgün və cəlbedici formada təqdim olunmayıb. Məktəblərdə, mediada, toy sənayesində belə bu dəyərlər ya formal şəkildə təbliğ olunub, ya da kommersiya məqsədlərinə qurban verilib. Nəticədə gənc nəsil “Vağzalı”nı hiss etmədən, sadəcə köhnə bir fon musiqisi kimi qəbul edir.

Digər ciddi problem isə saxtalaşmadır. Bu gün bir çox toyda “Vağzalı” ya keyfiyyətsiz ifa olunur, ya da bayağı aranjimanlarla öz ruhunu itirir. Bu isə gənclərin ondan uzaqlaşmasını daha da sürətləndirir. İnsanlar keyfiyyətsiz təqdim olunan dəyəri mənimsəmir — bu, təbiidir.

Bəzi hallarda isə açıq şəkildə kompleks hiss olunur: “köhnə” görünməmək, “geri qalmış” təsiri bağışlamamaq üçün milli elementlərdən imtina edilir. Bu artıq sadəcə zövq yox, kimlik problemidir. Öz mədəniyyətindən utanmaq modernlik deyil, köksüzlükdür.

Nəticə olaraq, “Vağzalı”nın toylarımızdan sıxışdırılıb çıxarılması təkcə bir musiqinin taleyi deyil — bu, milli yaddaşın zəifləməsinin göstəricisidir. Əgər bu tendensiya davam edərsə, sabah təkcə “Vağzalı” yox, onunla birlikdə bir çox başqa dəyərlər də unudulacaq. Problemi həll etmək üçün isə nə qadağalar, nə də məcburiyyət lazımdır. Lazım olan — ənənəni yaşatmaq üçün onu yenidən mənalandırmaq, keyfiyyətlə təqdim etmək və gənclərə doğma hiss etdirməkdir.

News365.az