Müharibə və isti hava dalğası buğda qiymətlərini yüksəldir
Qlobal taxıl bazarında qiymət artımı sürətlənməkdə davam edir. Geosiyasi gərginliyin dərinləşməsi və əsas istehsalçı ölkələrdə əlverişsiz hava şəraiti tədarük risklərini artıraraq buğda qiymətlərinin iyul ayındakı yüksəliş trendini davam etdirməsinə səbəb olub.
Bloomberg agentliyinin məlumatına görə, Çikaqo Əmtəə Birjasında (CBOT) buğda üzrə ən aktiv fyuçerslər son ticarət sessiyasında 0,8% bahalaşıb. Çərşənbə günü isə kotirovkalar 4,1% yüksələrək son üç ilin ən yüksək səviyyələrinə yaxınlaşıb. Sonradan mənfəətin reallaşdırılması fonunda müəyyən geri çəkilmə qeydə alınsa da, bazarda yüksəliş meyli qorunub.
Ayın əvvəlindən bəri buğda qiymətləri təxminən 19% artıb. Analitiklər bunu əsasən Ukrayna və Yaxın Şərqdə davam edən münaqişələrin yaratdığı risklərlə əlaqələndirirlər.
Futures International LLC analitiklərinin qiymətləndirməsinə görə, Rusiyanın gəmiçiliyə tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər, liman infrastrukturuna zərbələrin davam etməsi və taxıl ixrac marşrutlarının dəyişdirilməsi cəhdləri qlobal bazarda tədarükün əlçatanlığı ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi artırır.
Qırmızı dənizdə Yəmən husilərinin iki Səudiyyə Ərəbistanı neft tankerinə hücum etməsi də bazarlardakı narahatlığı gücləndirib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə yeni hücumların baş verməsi halında sərt hərbi cavab veriləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Buğda bazarına təzyiq göstərən digər mühüm amil isə hava şəraitidir. Avropada müşahidə olunan güclü isti hava dalğası Fransa və Almaniya kimi iri istehsalçılarda məhsuldarlıq proqnozlarını zəiflədib. Mövcud hesablamalara görə, Avropa İttifaqında taxıl istehsalı bu il 9%-dən çox azala bilər ki, bu da son iyirmi ildən artıq müddətdə qeydə alınan ən kəskin illik geriləmələrdən biri olacaq.
ABŞ-da da vəziyyət narahatlıq doğurur. Ölkənin əsas buğda istehsalçılarından olan Şimali Dakota ştatında anomal istilər yazlıq əkinlərin inkişafını ləngidir və məhsuldarlığın azalması riskini artırır.
CRM AgriCommodities analitikləri bildirirlər ki, buğda bazarında baş verənlər geosiyasi hadisələrin fundamental amillərlə üst-üstə düşdükdə qiymətlərə nə qədər güclü təsir göstərə bildiyini nümayiş etdirir.
Bu arada, kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətlərini izləyən Bloomberg Agricultural Spot Index çərşənbə günü 2023-cü ilin iyulundan bəri ən yüksək səviyyəyə yüksəlib. Bu tendensiya çörək, bitki yağları, ət və süd məhsulları da daxil olmaqla əsas ərzaq məhsullarının qiymətlərinin gələcəkdə daha da bahalaşa biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.
