Azərbaycanda küçə heyvanları problemi: Sığınacaq, sterilizasiya və məsuliyyət məsələsi...

Azərbaycanda küçə itləri və pişikləri ilə bağlı problem hələ də cəmiyyətin diqqətində olan məsələlərdən biridir. Şəhərlərin küçə və məhəllələrində sahibsiz heyvanların sayının artması həm heyvanların müdafiəsi, həm də insanların təhlükəsizliyi baxımından müzakirələrə səbəb olur.

News365.az xəbər verir ki, xüsusilə sahibsiz itlərin insanlara hücum etməsi və dişləmə hallarının qeydə alınması problemin yalnız heyvanların qorunması məsələsi olmadığını göstərir. 2025-ci ildə Milli Məclisdə çıxış edən deputat Naqif Həmzəyev Gəncədə bir il ərzində 1200-dən çox it dişləməsi ilə bağlı təcili tibbi yardıma müraciət edildiyini açıqlamışdı. O, sahibsiz heyvanlar üçün müvəqqəti sığınacaqların yaradılmasını, mobil baytarlıq klinikalarının təşkilini və heyvanların mütəmadi müayinəsini təklif etmişdi. 

Mütəxəssislərin və heyvan hüquqları müdafiəçilərinin fikrincə, problemin həlli yalnız küçələrdən itlərin toplanması ilə məhdudlaşmamalıdır. Sterilizasiya, peyvəndləmə, mikroçipləmə, müalicə və sahibləndirmə kimi tədbirlərin kompleks şəkildə həyata keçirilməsi vacibdir.

Azərbaycanda bu istiqamətdə fəaliyyət göstərən IDEA Heyvanlara Qayğı Mərkəzində küçə heyvanları üçün baytarlıq xidmətləri həyata keçirilir. Mərkəzdə heyvanlar sterilizasiya edilir, peyvəndlənir, mikroçiplənir və uyğun şəxslərə himayəyə verilmək üçün hazırlanır. Küçə heyvanları üçün göstərilən xidmətlərin pulsuz olduğu bildirilir. 

Mövcud qaydalarda da heyvanlara qarşı qəddar münasibətə yol verilməməsi nəzərdə tutulur. Azərbaycan qanunvericiliyində ev heyvanlarının saxlanması ilə bağlı tələblər müəyyənləşdirilib. 

Ekspertlərin yanaşmasına görə, küçə heyvanlarının sayının uzunmüddətli perspektivdə azaldılması üçün əsas mexanizmlərdən biri sterilizasiya proqramlarının genişləndirilməsidir. Eyni zamanda heyvan sahiblərinin məsuliyyətinin artırılması, ev heyvanlarının küçəyə atılmasının qarşısının alınması və əhalinin maarifləndirilməsi də mühüm amillər hesab olunur.

Beləliklə, küçə heyvanları məsələsi bir tərəfdən insanların təhlükəsizliyi, digər tərəfdən isə heyvanların hüquqları və rifahı arasında balans tələb edən sosial problemdir. Problemin davamlı həlli üçün dövlət qurumları, bələdiyyələr, baytarlar, QHT-lər və vətəndaşların birgə fəaliyyət göstərməsi əsas şərtlərdən biri olaraq qalır.