Ailə böhranı həyəcan təbili çalır: Nikah qaydaları sərtləşdirilməlidir - ARAŞDIRMA
Azərbaycanda ailə institutu ciddi sınaq qarşısındadır. Dövlət Statistika Komitəsinin 2026-cı ilin ilk 5 ayı üçün açıqladığı rəsmi rəqəmlər ölkədə boşanma göstəricilərinin vahiməli həddə çatdığını nümayiş etdirir. Ekspertlər xəbərdarlıq edir: dövlət məsələyə təcili müdaxilə etməsə, cəmiyyət və iqtisadiyyat ağır fəsadlarla üzləşəcək.
Rəqəmlərin Acı Həqiqəti: İl Rəqəmlərlə Necə Yekunlaşacaq?
2026-cı ilin yanvar-may aylarında ölkə üzrə 15 107 nikah və 8 087 boşanma qeydə alınıb. Mövcud dinamika saxlanılarsa, ilin sonuna qədər ən yaxşı halda cəmi 36,3 min nikah bağlanacaq, boşanmaların sayı isə 19,4 minə çatacaq.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, evliliklərin sayı ilbəil kəskin azalır:
2024-cü il: 49 508 nikah | 21 384 boşanma
2025-ci il: 48 546 nikah | 20 675 boşanma
2026 (Proqnoz): ~36 300 nikah | ~19 400 boşanma
Bu göstəricilər onu göstərir ki, hər iki evlilikdən demək olar ki, biri dağılmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir.
"18 Yaş və Sadə Qan Analizi Əsla Bes Etmir!"
Hər bir dövlət üçün sağlam ailə həm əmək bazarı üçün kadr resursu, həm də sosial sabitlik deməkdir. Lakin mövcud qaydalar ailə institutunu qorumağa kifayət etmir. Hazırda nikah üçün yalnız 18 yaş həddi və ASAN xidmət vasitəsilə aparılan bəsit qan analizi tələb olunur.
Boşanma səbəblərinin çoxşaxəli olduğunu vurğulayan analitiklər bildirir ki, bu iki bəsit meyarla faciənin qarşısını almaq qeyri-mümkündür.
Sərt Təkliflər Siyahısı: Nikahdan Əvvəl Bunlar Məcburi Olmalıdır!
Mütəxəssislər ailə qurmaq istəyən cütlüklər üçün mexanizmlərin kəskin şəkildə sərtləşdirilməsini təklif edirlər:
Kompleks Tibbi Müayinə: Nikaha girənlərdən yalnız sadə qan analizi deyil, ginekoloji, uroloji, narkoloji, genetik və psixiatrik sağlamlıq sənədləri tələb edilməlidir.
Asılılıq və Məhkumluq Arayışı: Tərəflərin narkotik, spirtli içki və tütün asılılığının, həmçinin keçmiş məhkumluq tarixçəsinin şəffaf əks olunduğu rəsmi sənəd təqdim olunmalıdır.
1–6 Aylıq "Düşünmə və Terapiya" Müddəti: Nikah müraciətindən sonra cütlüklərə 1 aydan 6 ayadək vaxt verilməli, bu müddətdə onların məcburi psixoloji terapiya və uyğunluq testlərindən keçməsi şərt qoyulmalıdır.
Ciddi Cəza Mexanizmi: Qanunsuz yollarla saxta tibbi sənəd alan və ya prosesdən yayınmağa çalışan şəxslər üçün kəskin maliyyə cərimələri və hüquqi məsuliyyət tətbiq edilməlidir.
Nəticədə ailə deqradasiyası dövlətin təməlini sarsıdan ən böyük təhlükədir. Məsuliyyətsiz addımların və erkən boşanmaların yükünü nəticədə cəmiyyət çəkir. Buna görə də nikah prosesinin mürəkkəbləşdirilməsi və psixoloji-tibbi süzgəclərin tətbiqi artıq seçim deyil, zərurətdir.
News365.az
