Zümzümənin sirri açıldı
"Zümzümə" kimi təsvir edilən izah olunmayan aşağı
tezlikli vızıltı səsi onilliklərdir ən çaşdırıcı akustik anomaliyalardan biri
olaraq qalır. Yeni tədqiqat bu fenomen üçün ən çox ehtimal olunan izahatı təqdim
edir.
Mənşəyi bilinməyən sirli aşağı tezlikli vızıltı və ya zümzümə
dünyada insanların təxminən 2-4%-i tərəfindən eşidilir, baxmayaraq ki, ətrafdakılar
çox vaxt heç bir səsi hiss etmirlər.
Bu fenomen ilk dəfə 1970-ci illərin ortalarında İngiltərənin
Bristol şəhərində geniş diqqət çəkib və oxşar məlumatlar daha sonra Böyük
Britaniyanın digər yerlərindən, ABŞ-dan, Kanadadan, Avstraliyadan, Yeni
Zelandiyadan, Cənubi Afrikadan və bir sıra Avropa ölkələrindən yayılıb.
Onilliklər ərzində aparılan tədqiqatlar zamanı bu fenomen üçün çoxsaylı
izahlar, o cümlədən sənaye müəssisələrindən, nəqliyyatdan, külək turbinlərindən
və ventilyasiya sistemlərindən gələn aşağı tezlikli səs-küy, təbii səs mənbələri
və müxtəlif sui-qəsd nəzəriyyələri təklif edilib. Norveç Elm və Texnologiya
Universitetinin (NTNU) alimləri sirli bir zümzümə səsi bildirən 28 nəfəri araşdıraraq
bunun real xarici səslərlə və ya eşitmə sisteminin xüsusiyyətləri ilə əlaqəli
olub olmadığını müəyyən etdilər. Tədqiqat iştirakçıların əksəriyyətinin aşağı
tezlikli səslərə qarşı qeyri-adi dərəcədə yüksək həssaslığa malik olmadığını və
zümzümənin daxili qulağın özünün yaratdığı səslərdən qaynaqlandığı fərziyyəsinin
də rədd edildiyini aşkar etdi. Tədqiqatçıların fikrincə, əksər hallar üçün ən
çox ehtimal olunan izahat aşağı tezlikli tinnitusun xüsusi bir formasıdır - heç
bir xarici mənbə olmadan eşitmə sistemində yaranan səsin qavranılması. Bununla
belə, alimlər müəyyən vəziyyətlərdə insanların həqiqətən də real aşağı tezlikli
səsləri eşidə biləcəklərini istisna etmirlər ki, onların yayılma xüsusiyyətlərinə
görə mənşəyini müəyyən etmək çətindir.
Tədqiqatın müəllifləri vurğulayırlar ki, aşağı tezlikli səs və
infrasəs qavrayış mexanizmləri yüksək tezlikli qavrayış mexanizmlərinə nisbətən
xeyli az başa düşülür, buna görə də fenomeni qəti şəkildə izah etmək üçün insan
eşitmə sistemi ilə bağlı əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.
News365.az
