Restoranlarda menyu qiymətləri niyə bahalaşır? Qiymət artımının arxasında hansı səbəblər dayanır?
Son dövrlər restoran və kafelərdə yemək qiymətlərinin artması istehlakçıların diqqətini çəkir. Əvvəllər daha münasib qiymətə sifariş edilən bəzi yeməklər indi daha baha təklif olunur. Bəs restoranlarda menyunun bahalaşması nə ilə əlaqədardır və qiymət artımının əsas səbəbləri hansılardır?
News365.az xəbər verir ki, restoran sektorunda qiymətlərin formalaşmasına bir neçə iqtisadi amil təsir göstərir. Bunlara ərzaq məhsullarının alış qiyməti, icarə haqları, əməkhaqqı, kommunal xərclər, logistika və digər əməliyyat xərcləri daxildir.
Menyudakı qiymət artımının əsas səbəblərindən biri xammalın bahalaşmasıdır. Ət, toyuq, balıq, süd məhsulları, tərəvəz və yağ kimi gündəlik istifadə olunan ərzaqların alış qiymətindəki dəyişiklik restoranların maya dəyərinə birbaşa təsir edir.
Digər mühüm amil icarə haqlarıdır. Xüsusilə Bakının mərkəzi küçələrində, ticarət və əyləncə mərkəzlərində yerləşən restoranlar obyektlərin icarəsi üçün ciddi vəsait xərcləyirlər. Bu xərc də son nəticədə menyu qiymətlərində əks oluna bilər.
# Restoranlarda menyular bahalaşır – Yemək qiymətlərinin artmasının səbəbi nədir?
Son vaxtlar restoran və kafelərdə menyu qiymətlərinin artması istehlakçıların narazılığına səbəb olur. News365.az xəbər verir ki, ictimai iaşə obyektlərində qiymətlərin yüksəlməsi ərzaq məhsullarının, logistikanın, icarə haqlarının, əməkhaqqının və digər əməliyyat xərclərinin dəyişməsi ilə əlaqələndirilir.
İqtisadçı ekspert Bella Bəşirova Yeni Sabah-a açıqlamasında bildirib ki, ərzaq, əməkhaqqı, icarə və kommunal xidmətlər üzrə xərclərin artması restoranların menyu qiymətlərinə təsir göstərir.
Ekspertin sözlərinə görə, hər bahalaşmanı yalnız obyektiv xərclərlə izah etmək də düzgün deyil. Bəzi hallarda sahibkarların daha yüksək mənfəət əldə etmək istəyi də qiymət artımında rol oynaya bilər. Əgər restoranın xərcləri müəyyən faiz artdığı halda menyu qiymətləri bundan dəfələrlə çox yüksəlirsə, bu fərqin iqtisadi əsaslandırılması sual doğurur.
Bahalaşmaya təsir edən əsas amillərdən biri ərzaq məhsullarının qiymətidir. Restoranların gündəlik istifadə etdiyi ət, balıq, süd məhsulları, tərəvəz, meyvə və digər ərzaqların alış qiymətindəki dəyişiklik yeməklərin maya dəyərini artırır.
Bununla yanaşı, obyektlərin icarəsi, işçilərin əməkhaqqı, elektrik enerjisi, qaz, su, çatdırılma və digər xidmət xərcləri də restoranların maliyyə yükünü artırır.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanda ictimai iaşə dövriyyəsi 2 milyard 309,8 milyon manat təşkil edib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə real ifadədə 8 faiz çoxdur.
Digər tərəfdən, istehlakçıların diqqətini çəkən məqamlardan biri də qiymət artımı ilə yanaşı, bəzi məkanlarda porsiyaların kiçilməsi ilə bağlı iddialardır. Belə hallarda müştəri eyni yeməyə daha çox pul ödəməklə yanaşı, əvvəlkindən daha az məhsul əldə etdiyini düşünür.
Qeyd edək ki, restoranlar menyu qiymətlərini əsasən özlərinin müəyyən etdiyi kommersiya siyasətinə uyğun formalaşdırırlar. Buna görə də eyni yeməyin qiyməti məkanın yerləşdiyi əraziyə, xidmət səviyyəsinə, məhsulun keyfiyyətinə və digər amillərə görə fərqlənə bilər.
Beləliklə, restoranlarda qiymət artımının arxasında həm iqtisadi xərclər, həm də sahibkarların qiymət siyasəti dayanır. Əsas məsələ isə bahalaşmanın müştəriyə təqdim edilən xidmətin və məhsulun keyfiyyətində adekvat qarşılığının olub-olmamasıdır.
