İSVEÇDƏ 480 GÜNLÜK VALİDEYN MƏZUNİYYƏTİ: ÖLKƏ HAQQINDA YAYILAN MARAQLI FAKTLAR
İsveç sosial təminat sistemi, qeyri-adi təbiəti və gündəlik həyatdakı fərqli qaydaları ilə dünyanın ən çox diqqət çəkən ölkələrindən biridir. Ölkə haqqında sosial şəbəkələrdə yayılan bəzi məlumatlar isə həqiqət, bəziləri isə mifdir.
İsveç haqqında ən çox yayılan iddialardan biri ev heyvanı bala verdikdə sahibinə 6 aylıq məzuniyyət verilməsi ilə bağlıdır. Lakin bu məlumat doğru deyil. 2026-cı ildə İsveçdə aparılan bir araşdırmaya görə, yeni it sahibləri üçün belə bir valideyn məzuniyyəti mövcud deyil. Araşdırmada isveçlilərin bir hissəsinin gələcəkdə bu cür imkanın yaradılmasını istədiyi bildirilib.
Əslində isə İsveçdə olduqca geniş valideyn müavinəti sistemi mövcuddur.
480 GÜNLÜK VALİDEYN MÜAVİNƏTİ
İsveçdə bir uşaq üçün valideynlər ümumilikdə 480 gün valideyn müavinəti ala bilirlər. Bu günlərin 390-ı gəlir əsasında hesablanan ödənişlə, 90 günü isə sabit minimum məbləğlə verilir.
Bu müddət valideynlər arasında bölüşdürülə bilər və sistemin məqsədi hər iki valideynin uşağın qayğısında iştirakını təşviq etməkdir.
MƏKTƏBLİLƏRƏ DƏ DÖVLƏTDƏN ÖDƏNİŞ
İsveçdə tam orta məktəbdə, yəni gymnasium səviyyəsində əyani təhsil alan şagirdlər üçün də dövlət tərəfindən aylıq ödəniş nəzərdə tutulur.
2026-cı ildə bu məbləğ 1 250 İsveç kronudur və adətən sentyabrdan iyun ayına qədər ödənilir. Lakin şagirdin təhsildə tam iştirak etməsi tələb olunur. Üzrsüz davamiyyətsizlik halında ödəniş dayandırıla bilər.
STOKHOLMUN METROSU MƏHZ MƏHZƏRƏDİR
İsveçin paytaxtı Stokholmda nəqliyyat sistemi də turistlərin diqqətini çəkən məkanlardan biridir.
Şəhərin metro stansiyalarının bir çoxu qayaların içində salınıb və müxtəlif sənət əsərləri ilə bəzədilib. Buna görə Stokholm metrosu tez-tez dünyanın ən qeyri-adi metro sistemlərindən biri kimi təqdim olunur.
İSVEÇ MEŞƏLƏR VƏ GÖLLƏR ÖLKƏSİDİR
İsveçin təbiəti ölkənin əsas xüsusiyyətlərindəndir. Ölkənin ərazisinin böyük hissəsini meşələr təşkil edir və burada çoxsaylı göllər yerləşir.
Bu səbəbdən açıq hava fəaliyyəti isveçlilərin gündəlik həyatında mühüm yer tutur. Yay aylarında göl kənarında istirahət, qışda isə xizək və digər qış idman növləri geniş yayılıb.
“FİKA” – İSVEÇLİLƏRİN QƏHVƏ FASİLƏSİ
İsveç haqqında danışarkən “fika” ənənəsini də unutmaq olmaz.
Fika sadəcə qəhvə içmək deyil. İnsanların dostları və həmkarları ilə bir araya gəlib qəhvə və şirniyyatla söhbət etdiyi sosial ənənədir.
Yəni İsveçdə kimsə sizə “fika edək” deyirsə, bu, əslində “gəlin, bir az oturub qəhvə içə-içə söhbət edək” deməkdir.
ŞAGİRDLƏRƏ VERİLƏN PUL DƏRS DAVAMİYYƏTİNDƏN ASILIDIR
İsveçin sosial sistemində maraqlı məqamlardan biri də şagirdlərə verilən təhsil ödənişidir.
2026-cı ildə gymnasium şagirdlərinə aylıq 1 250 kron ödənilir. Lakin şagird dərslərə üzrsüz şəkildə gəlmədikdə bu ödənişdən məhrum ola bilər.
İSVEÇİN QIŞI DA FƏRQLİDİR
Ölkənin şimal bölgələrində qış aylarında gündüz saatları olduqca qısalır. Yayda isə bunun tam əksi baş verir və şimalda günəşin uzun müddət batmadığı dövrlər yaşanır.
Məhz bu təbii xüsusiyyətlər İsveçin şimalını şimal işıqlarını izləmək üçün məşhur istiqamətlərdən birinə çevirib.
BƏS İSVEÇ HAQQINDA YAYILAN DİGƏR İDDİALAR?
Sosial şəbəkələrdə İsveçlə bağlı “əhalinin 80 faizi sarışındır”, “uşaqlar donmuş gölün üzərində dərs keçir”, “uşaq arabası ilə bütün ictimai nəqliyyat pulsuzdur” kimi çoxsaylı məlumatlara rast gəlmək mümkündür.
Lakin bu iddiaların hamısını rəsmi statistik məlumat kimi təqdim etmək düzgün deyil. İsveç haqqında hazırlanan materiallarda rəsmi mənbə ilə təsdiqlənmiş faktları viral sosial media məlumatlarından ayırmaq xüsusilə vacibdir.
Bir sözlə, İsveç həqiqətən də geniş sosial təminat sistemi, 480 günlük valideyn müavinəti, şagirdlərə verilən aylıq ödəniş, qeyri-adi metro stansiyaları və bənzərsiz təbiəti ilə diqqət çəkən ölkələrdəndir. Ancaq ölkə haqqında yayılan hər “inanılmaz fakt” həqiqət deyil.
İsveçdə ev heyvanına görə 6 aylıq məzuniyyət isə hazırda məhz belə bir mifdir.