Bir çox hərəkətli vasitələr başqalarının fikirlərini, ideyalarını, metodlarını oğurlayıb təhrif öz istifadəsi üçün istifadə edilir. Bir tarixi şəxsiyyətlərin obrazı ətrafında formalaşmış auradan da manip yönləndirmə bəhrələnirlər.
"Allahu Əkbər" İslamın ibadət ayinlərinin zərərli hissələridir və bu rədifdə klassiklərimizin şeirləri də var. Ancaq bəzi radikal qruplar dünyanın müxtəlif yerlərində bəzi hadisələr törədərkən bu sözdən şüar kimi istifadə edilə bilər "Allahu Əkbər" kəlməsini Qərbdə qorxu, vahimə, qəddarlıq siqnalı kimi təqdim edən. Halbuki təhsil namazı bu kəlimə ilə girmək və o söz deyilib ibadət etmək daxil olmaq sonra şəxs özü də daxil olmaq da amanda sayılır. Bu mənada "Allahu Əkbər" (Allah böyükdür) sözü sakit, aman, toxunulmazlıq rəmzidir.
"Ya Əli", "Ya Hüseyn" özlüyündə gözəl ifadələrdir, klassiklərimizin bu ifadələrinin də işləndiyi qədər poeziya nümunələri var. Şeirdə, ədəbiyyatda belə xitablar mümkündür. dünyaya, fələyə, dağa, təbiətə də xitablar mümkündür və təşbih məcaz daxildir. Amma bu xitabın siyasi məqsədləri, təfriqə və nifaq dəyişiklikləri ilə bağlı məsələlərin həlli mahiyyətini dəyişdirdi. "Ya Hüseyn", "Ya Əbülfəzl" xitabı ülviyyət, dəstək, məhəbbət rəmzi olmaqdan ayrılıb bidət, şirk, qərəz, ixtilaf, xurafat, mövhumat və siyasi mahiyyət verən şüara çevrildi. həyata, haq sözlə bir sözlə batil etməyə başladılar.
Həzrət Muhəmməd İslam tarixində ilk məscid dağıdan şəxsdir. Çünki o məscidi batil etmək və qurmaq üçün təfriqə salmaq məqsədi ilə tikilmiş üzdə görsənən münafiqlər. Yaxud bir şəkildə qəbirləri dayandırdı. Ona ki, bütpərəstlik təzə təzələnirdi, insanlar boşluq doldurmaq üçün hələ İslama tam isnişməmişdilər, ara-sıra qəbirdən imdad deyirdilər. Bir qrupdan sonra İslam mahiyyətini tam ortaya qoyduqda Peyğəmbərə icazə verdi. Lakin heç bir pəstiş, ayin keçirmədən, sadəcə olaraq dua etmək cəhd edin buyurdu və özü də göstərdi. Vəfatından bir neçə gün əvvəl Bəqi məzarlığını ziyarət edərək mərhumlara dua etdi. "Yasin" və ya "Cümə" surəsini oxuyub tapşırmadı... Əgər belə bir ənənə olsaydı, Quran oxumağa ən layiq şəxs Peyğəmbər özü idi. O Quranın savabını qazanmağa da ən layiqli şəxslər həmin məzarlıqda yatan səhabələrdi.
Həzrət Nərəvan kanalının kənarında Quranı oxuyan, Əli çox bu kitabı əzbər bilən, ən yaxın mücahidlərdən 6500 nəfər civarında hər bir toplunu qılıncdan keçirdi. Onların dəfn də etmədi, cəsədlərini qurd - quş yedi. Ona görə ki, onlar "Hökm yalnız Allahındır" deyirdilər. Bəyəm bu söz küfr sözdür? Xeyr. Bəs niyə onları qırdı? Çünki Həzrət Əli inanırdı ki, o şəxslər haq söz altında batil təmirə qulluq edir. Necə ki, indi "Ya Əli", "Ya Hüseyn" şüarı altında nifaq, fitnə, ixtilaf, ekstremizmi yaymağa verənlər var.
Yəmən əsilli yəhudi - fars qarışığı Abdullah ibn Səba İslamı qəbul edib xəlifə Osman zamanında fitnə salmağa başladı. Yəhudilikdə peyğəmbərlərin bundan sonra öz soyundan vəsi, varis təyin edilməsi inancını arsında da formasında yaymağa başladı ki, bəs Həzrət Muhəmmədin varisi kimdir? Beləcə soy ehtiyatı Həzrət Əlini önə çıxarmağa və bu ehtiyat enerji saxlamaq yolunu seçdi. "Ricət" öldükdən sonra bəzi insanlar bu dünyaya qayıdışı inancını da uşaqlar arsında ilk yayan odur. Cəlil Məmmədquluzadənin "Ölülər" əsərində Şeyx Nəsrullah ölülərin dirilməsinə xalqı bu prinsiplərə görə inandırırdı. Çünki "Ricət" məsələsi sonradan bəzi əqidə və İslam məzhəblərinə də keçdi. Abdullah bin Səbanın əsası Əlini ucaltmaq, önə çəkmək deyildi. Tənqidlə, savaşla mümkün olmayanı mövhumatla əldə etmək istəyirdi. İslamın ədəsini üçündən xarab məqsəd qoymuşdu. Təəssüf ki, buna nail oldu. İmam Əlini əvvəl İmam, vəsi, vəli, hamıdan üstün obrazda təqdim edib məsumluq, qeybi özəllikləri isnad etmək. Gördülər camaatı aldada bilirlər, keçdilər ikinci mərhələdə. Dedilər Əli açıq İmam, gizli İlahdır. Ona ibadət etməyə, səcdə qılmağa başladılar. Onu görəndə səcdəyə qapanıb "Huvə Rabbunəl Ə'la" (O bizim uca Rəbbimizdir) deməyə başladılar. "Ya Allah" küçədə, bazarda, məsciddə "Ya Əli" deyərək təfriqə saldılar. Təbərinin tarixinə və Əhli-Beyt imamlarından nəql olunan hədislərə görə İmam Əli onlara nəsihət etdi, fayda vermədi. Nəhayət insanların də etirazını göstərə bilər onları bir quyuya doldurub tüstü ki, boğulduqlarını bəlkə tövbə edə bilər. Lakin etmədilər. Nəhayət İmam Əli onları diri-diri yandırdı. Onlar yanarkən quyu deyirdilər: "Ya Əlidən bin düz qərara gəlmişik. Sən həqiqətən Allahsan. Əgər Allah olmasaydın bizi yandırmazdın..." Bu zaman Abdullah Abbas Həzrət Əliyə etirazını bildirib: "Mən Peyğəmbərdən eşitdim ki, Allahın əzabı ilə bunu bildirin. İmam Əli olmaq İbn Abbasa qəzəblənərək deyir: "Anan vayına otursun ey Abbasın oğlu, mənə bilmədiyim bir şeyi öyrədirsən?"
İslamla qalib gələ bilməyin mümkünsüzükü dərk məkrli döyüş qüvvələrin tərkibindən parçalamağa, əqidəni pozmağa, ən az məhsul toxumu səpməyə başladılar. Əsrlər keçsə də bu ənənələr davam edir. İslam dini, əqidə, mənəvi dəyərlər yaşadıqca xəyanət, məkr, bidət, xurafat, mövhumat da yaşayır ifadə ki. Ən pisi odur ki, bu cür həqiqətlərdən agah olmayan çox zaman aldanır, mövhumatı din, xurafatı ibadət hesab edir.
Tural İrfan, dinşünas