Təyyarə havaya qalxanda və xüsusilə enişə keçəndə bəzi sərnişinlər qulaqlarında təzyiq, ağrı və tutulma hiss edir. Əksər hallarda bu, kabinədəki hava təzyiqinin dəyişməsi ilə bağlı olur. Sağlam insanlarda orqanizm bu fərqi qısa müddətdə tarazlaşdırır. Lakin burun tutulması və soyuqdəymə zamanı proses bir qədər çətinləşə bilər.
News365.az xəbər verir ki, qulaqla burun-boğaz nahiyəsi arasında Evstaxi borusu adlanan kanal yerləşir. Bu kanal orta qulaqdakı təzyiqi xarici mühitlə uyğunlaşdırmağa kömək edir. İnsan udqunduqda, əsnədikdə və ya çeynədikdə kanal açılır və təzyiq bərabərləşir.
Soyuqdəymə, qrip, allergiya və sinus problemləri zamanı isə burun-boğaz nahiyəsinin selikli qişası şişə bilər. Bu da Evstaxi borusunun normal işləməsinə mane olur. Nəticədə təyyarədə yaranan təzyiq fərqi qulaqda daha ciddi narahatlıq yarada bilər.
Sərnişinlərin şikayətləri xüsusilə təyyarə enərkən artır. Bu mərhələdə kabinədə xarici təzyiq yüksəlir və orta qulaq həmin dəyişikliyə uyğunlaşmağa çalışır.
Uyğunlaşma gecikdikdə qulaqda tutulma, batma və ağrı, küy, eşitmənin müvəqqəti zəifləməsi kimi əlamətlər ortaya çıxa bilər. Təzyiq fərqi çox böyük olduqda isə orta qulaqda maye yaranması və qulaq pərdəsinin zədələnməsi kimi hallar da mümkündür.
Nadir hallarda güclü başgicəllənmə və qulaq pərdəsinin cırılması kimi daha ciddi fəsadlar meydana gələ bilər.
Problem yalnız qulaqla məhdudlaşmır. Soyuqdəymə və sinusit zamanı sinus boşluqları da təzyiq dəyişikliklərinə həssas olur. Buna görə uçuş zamanı alın, yanaq və göz ətrafında ağrı və təzyiq hissi yarana bilər.
Təyyarə salonundakı quru hava da vəziyyəti bir qədər ağırlaşdıra bilər. Aşağı rütubət burun və boğazın selikli qişasını qurudur, nəticədə boğazda qıcıqlanma, öskürək və burunda narahatlıq arta bilər.
Bu səbəbdən uçuş zamanı kifayət qədər maye qəbul etmək, xüsusilə də uzunmüddətli səfərlərdə su içməyi unutmamaq məsləhət görülür.
Körpələr və azyaşlı uşaqlar təzyiq dəyişikliklərinə böyüklərdən daha həssas ola bilərlər. Bunun əsas səbəblərindən biri onların Evstaxi borularının daha dar və anatomik baxımdan tam inkişaf etməməsidir.
Uşaq xüsusilə təyyarə qalxarkən və enərkən səbəbsiz ağlayırsa, qulaqlarında yaranan təzyiq və ağrı bunun səbəblərindən biri ola bilər.
Belə hallarda uşağın udqunmasını artırmaq faydalı ola bilər. Körpələrdə əmizdirmə və ya butulka ilə qidalandırma, daha böyük uşaqlarda isə su içmək və ya yaşına uyğun halda saqqız çeynəmək təzyiqin tarazlaşmasına kömək edə bilər.
Maraqlı məqamlardan biri də budur ki, uçuşun qalxış və eniş mərhələsində yatmaq qulaqda yaranan narahatlığı artırmağa səbəb ola bilər.
İnsan yatarkən daha az udqunur və əsnəyir. Halbuki məhz udqunmaq və əsnəmək Evstaxi borusunun açılmasına və qulaq daxilindəki təzyiqin tənzimlənməsinə kömək edir.
Bu səbəbdən xüsusilə qulaq və burun problemi olan sərnişinlərin həmin mərhələlərdə oyaq qalması daha rahat ola bilər.
Bəli, müəyyən hallarda kömək edə bilər. Lakin əsas məsələ saqqızın özü deyil, onun çeynənməsi və bunun nəticəsində insanın daha çox udqunmasıdır.
Eyni səbəbdən konfet sormaq, su içmək və tez-tez udqunmaq da qulaq təzyiqinin bərabərləşməsinə yardımçı ola bilər.
Digər istifadə olunan üsullardan biri Valsalva manevridir. Bu zaman ağız bağlanır, burun tutulur və çox yüngül şəkildə nəfəsi burundan verməyə cəhd edilir. Lakin bunu güclü şəkildə etmək olmaz. Həddindən artıq təzyiq qulağa əlavə zərər verə bilər.
Dəniz suyu əsaslı spreylər burun selikli qişasının nəmləndirilməsinə kömək edə bilər. Lakin dərman tərkibli burun spreylərindən istifadə məsələsində daha ehtiyatlı olmaq lazımdır.
Xüsusilə yüksək təzyiqi, ürək-damar xəstəliyi və ya digər xroniki problemi olan şəxslərin belə preparatları həkim məsləhəti olmadan qəbul etməsi düzgün deyil.
Yüngül burun axması və zəif soyuqdəymə hər zaman uçuşa mane olmur. Ancaq güclü burun tutulması, ağır sinusit, kəskin respirator infeksiya və ya ciddi qulaq problemi olan şəxslərdə təzyiq dəyişiklikləri daha çox ağrı və fəsada səbəb ola bilər.
İmkan varsa, belə vəziyyətlərdə uçuşu təxirə salmaq daha təhlükəsiz seçim hesab olunur.
Uçuşdan sonra qulaq tutulmasının bir neçə saat davam etməsi mümkündür. Lakin güclü və keçməyən ağrı, qulaqdan qan və ya maye gəlməsi, uzunmüddətli başgicəllənmə və nəzərəçarpacaq eşitmə itkisi baş verərsə, mütləq həkim müayinəsindən keçmək lazımdır.
Yəni təyyarədə qulaq tutulmasının qarşısını almağın əsas yolu təzyiqin vaxtında bərabərləşməsinə kömək etməkdir. Xüsusilə uçuşun qalxış və eniş mərhələsində udqunmaq, əsnəmək, su içmək və uyğun hallarda saqqız çeynəmək sadə, lakin faydalı tədbirlər ola bilər.
News365.az