“Nizami”–“28 May” tunelində işlər hansı mərhələdədir? Yerüstü nəqliyyat metro yükünü daşıya bilirmi?

Bakı metrosunda Qırmızı və Yaşıl xətlərin ayrılması layihəsi çərçivəsində “Nizami” və “28 May” stansiyaları arasında aparılan işlər davam edir. News365.az xəbər verir ki, “Bakı Metropoliteni” QSC-nin açıqlamasına görə, hazırda tikinti işləri planlaşdırılmış qrafik üzrə həyata keçirilir.

Layihənin əsas məqsədi “Dərnəgül–Nizami” istiqamətində hərəkət edən Yaşıl xətti “Cəfər Cabbarlı” stansiyası vasitəsilə “Xətai” istiqamətinə birləşdirərək Qırmızı xətdən tamamilə ayırmaqdır.

Hazırda layihənin ən mürəkkəb mərhələlərindən biri həyata keçirilir. Son bir ay ərzində mövcud tuneldə yerləşən kabel xətlərinin köçürülməsi aparılıb. Bu xətlər qatarların hərəkətinin təşkili, radiorabitə və elektrik təchizatı sistemləri ilə yanaşı, müxtəlif qurumların infrastrukturuna aid kabel şəbəkələrini də əhatə edib.

Hazırlıq işləri çərçivəsində rels yolları, tunelin üst quruluş elementləri və digər konstruksiyalar da sökülür. Növbəti mərhələdə tunelin hər iki istiqamətində 94 metrlik hissənin tam betonlanması nəzərdə tutulur. Bu işlərin əsas məqsədi tunelin dayanıqlılığını təmin etməklə yanaşı, yerüstü tikililərin və qurğuların təhlükəsizliyini qorumaqdır.

200 metrlik yeni tunel inşa edilir

Layihənin əsas hissələrindən biri “Cəfər Cabbarlı–Nizami” istiqamətində uzunluğu təxminən 200 metr olan yeni tunelin inşasıdır. Layihənin əvvəlki mərhələsində bu tunelin tikintisi üçün hazırlıq işləri, o cümlədən şaxtaların qazılması və yanaşma sahələrinin yaradılması həyata keçirilib.

“28 May” və “Nizami” arasında qatarların hərəkəti avqustun 15-dən dayandırılıb. İlkin plana əsasən tikinti işlərinin təxminən 10–11 ay davam etməsi nəzərdə tutulur. Bu müddətdə “28 May” stansiyası fəaliyyətini davam etdirəcək, Yaşıl xətt üzrə qatarların hərəkəti isə “Nizami” stansiyasına qədər təşkil olunacaq.

Əsas sual: avtobuslar metrodan düşən yükü götürə biləcəkmi?

Layihənin ən çox müzakirə olunan tərəflərindən biri “Nizami”–“28 May” arasında metro əlaqəsinin kəsilməsi nəticəsində yaranan sərnişin axınının yerüstü nəqliyyatla qarşılanmasıdır.

AYNA bununla bağlı altı yeni ekspres avtobus marşrutu yaradıb. M1, M2 və M3 marşrutları əsasən “Nizami”, “Elmlər Akademiyası”, “İnşaatçılar”, “20 Yanvar” və “28 May” istiqamətlərini əlaqələndirir. Bundan başqa, 20 müntəzəm marşrutda avtobusların sayının artırılması nəzərdə tutulub.

Lakin ilkin müşahidələr göstərir ki, alternativ nəqliyyata düşən yük kifayət qədər böyükdür. Məsələn, “M1” və “M6” ekspres avtobuslarının “Elmlər Akademiyası” metrostansiyası qarşısındakı dayanacaqda yaratdığı sıxlıq digər avtobusların dayanacağa daxil olmasına belə mane olub.

Digər tərəfdən, sərnişinlərin avtobuslara daha sürətli minməsi üçün “M2” ekspres marşrutunda ikinci validator tətbiq edilib. Bununla sərnişinlərin həm ön, həm də orta qapıdan avtobusa daxil olması mümkünləşdirilib.

Tam əvəzləmə niyə çətindir?

Metro rəhbərliyinin daha əvvəl açıqladığı rəqəmlərə görə, “Nizami” istiqamətində hər üç dəqiqədən bir gələn qatarda təxminən 1600 sərnişin daşınır. Bu sərnişin axınının eyni intervalla avtobuslarla daşınması üçün təxminən 20 avtobus tələb oluna bilər. Belə bir model isə şəhərin mərkəzində əlavə yol sıxlığı yaratmaq riski daşıyır.

Bu səbəbdən məqsəd metro sərnişinlərinin hamısını birbaşa avtobuslara yönəltmək deyil. Alternativ ekspres marşrutların müxtəlif istiqamətlər üzrə bölüşdürülməsi ilə sərnişin axınının mümkün qədər yayılması nəzərdə tutulur.

Başqa sözlə, yerüstü nəqliyyat yaranan yükün müəyyən hissəsini kompensasiya edə bilər, lakin metro qatarının daşıma qabiliyyətini avtobuslarla eyni formada əvəzləmək olduqca çətindir. Bunun üçün avtobus sayının artırılması ilə yanaşı, marşrutların optimallaşdırılması, dayanacaqlarda buraxılış qabiliyyətinin yüksəldilməsi və sərnişin axınının müxtəlif istiqamətlərə bölünməsi vacibdir.

Layihə başa çatdıqda nə dəyişəcək?

Tikinti başa çatdıqdan və müvafiq avadanlıq-sistemlər quraşdırıldıqdan sonra Qırmızı və Yaşıl xətlərin müstəqil fəaliyyəti təmin olunacaq. Sərnişinlər xətlər arasında “28 May–Cəfər Cabbarlı” keçidindən istifadə edə biləcəklər.

Bakı Metropoliteninin məlumatına görə, gələcəkdə Yaşıl xəttin “Dərnəgül”dən “Cəfər Cabbarlı” və “Xətai” istiqamətində müstəqil fəaliyyət göstərməsi nəticəsində xətt üzrə qatarların hərəkət intervalının da əhəmiyyətli dərəcədə azaldılması planlaşdırılır.

Beləliklə, hazırkı mərhələdə əsas yük müvəqqəti olaraq yerüstü nəqliyyatın üzərinə düşsə də, layihənin uzunmüddətli məqsədi avtobuslarla metro arasındakı boşluğu daimi şəkildə doldurmaq deyil. Əsas hədəf metro xətlərinin ayrılması, qatarların hərəkətinin optimallaşdırılması və gələcəkdə sərnişin axınının daha effektiv idarə olunmasıdır.