Kartof və soğanın qiyməti niyə dəyişir? – bazarda nə baş verir?

Kartof və soğan Azərbaycan mətbəxinin ən çox istifadə olunan məhsulları arasındadır. Buna görə də onların qiymətindəki dəyişiklik birbaşa istehlakçıların gündəlik xərclərinə təsir edir. Son aylarda isə bu iki məhsulun qiymət dinamikası fərqli istiqamətdə dəyişib.

News365.az xəbər verir ki, Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2026-cı ilin avqustunda soğanın qiyməti əvvəlki ayla müqayisədə artıb, kartofun qiyməti isə ucuzlaşıb. Eyni ayda ərzaq məhsullarının ümumi qiyməti aylıq ifadədə 0,3 faiz, illik müqayisədə isə 7,2 faiz artıb.

Maraqlıdır ki, bu dəyişiklik mövsümi amillərlə də əlaqəlidir. Kənd təsərrüfatı məhsullarında qiymətə məhsulun bazara çıxarılma dövrü, məhsuldarlıq, saxlama imkanları, daşınma xərcləri və bazardakı təklif-tələb nisbəti təsir göstərir.

Kartof bazarında isə yerli istehsalçılar üçün əsas məsələlərdən biri məhsulun saxlanması və mövsümlərarası dövrdə bazara çıxarılmasıdır. Aqrar ekspertlərin əvvəlki açıqlamalarında bildirilib ki, Azərbaycanda kartofun anbarlarda saxlanılması ilə bağlı çətinliklər qiymət formalaşmasına təsir edən amillərdən biridir.

Digər tərəfdən, idxal da daxili bazarda qiymətə təsir göstərir. Məsələn, kartofla bağlı əvvəlki araşdırmalarda İrandan gətirilən məhsulun Azərbaycan bazarında yerli məhsulla rəqabət apardığı və bəzi dövrlərdə daha aşağı qiymətə təklif edildiyi qeyd olunub.

Soğanda isə vəziyyət mövsümə, məhsulun həcminə və bazara daxil olan məhsulun mənbəyinə görə dəyişə bilər. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatında soğanın həm may, həm iyul, həm də avqust aylarında müxtəlif istiqamətdə qiymət dəyişiklikləri göstərilib. Bu da məhsulun qiymətinin sabit olmadığını və mövsümi amillərin əhəmiyyətini göstərir.

Fermer üçün əsas xərc isə yalnız məhsulun yetişdirilməsi ilə bitmir. Toxum, gübrə, suvarma, yanacaq, işçi qüvvəsi, texnika, məhsulun yığılması, qablaşdırılması, saxlanması və daşınması son qiymətin formalaşmasına təsir edir.

Buna görə də bazarda kartof və ya soğanın qiymətinin artması avtomatik olaraq fermerin qazancının eyni həcmdə artması demək deyil. Məhsulun maya dəyəri və satış qiyməti arasında ciddi fərq ola bilər.

Hazırkı rəqəmlər göstərir ki, tərəvəz bazarında qiymətlər mövsümdən və məhsuldan asılı olaraq fərqli istiqamətdə dəyişir. Avqust ayında kartof ucuzlaşdığı halda, soğanın bahalaşması da bunu bir daha nümayiş etdirir.

Qeyd edək ki, konkret satış qiyməti regiona, məhsulun keyfiyyətinə, sortuna, topdan və ya pərakəndə satışına, həmçinin satış nöqtəsinə görə dəyişə bilər.