Bu peşələrin sahibləri daha çox xərçəngə yoluxur
Milyonlarla insanın məlumatlarının təhlil edildiyi genişmiqyaslı araşdırma peşə fəaliyyətinin radiasiya ilə əlaqəli xərçəng riskinə təsiri ilə bağlı diqqətçəkən nəticələr ortaya qoyub.
News365.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, araşdırmaya görə, radiasiya ilə əlaqəli xərçəngdən ölüm hallarının ən çox qeydə alındığı peşə qruplarının başında kabin heyəti, ikinci yerdə isə pilotlar gəlir.
“JAMA Internal Medicine” jurnalında dərc olunan araşdırmada 500-dən çox peşə qrupu müqayisə edilib. Nəticələr göstərib ki, nüvə obyektlərində və ya radiasiyadan geniş istifadə olunan tibb sahələrində çalışanlarla müqayisədə uzun müddət havada olan uçuş heyəti kosmik radiasiyaya görə əhəmiyyətli risklə üzləşə bilər.
Uçuş heyətinin radiasiyaya məruz qalmasının əsas səbəblərindən biri kosmik radiasiyadır. Yer atmosferi kosmosdan gələn yüksək enerjili zərrəciklərə qarşı qoruyucu təbəqə rolunu oynayır. Lakin yüksəklik artdıqca atmosferin qoruyucu təsiri azalır və kosmik radiasiyaya məruz qalma artır.
Uzun müddət havada qalmaq, xüsusilə də qütb bölgələrinə yaxın marşrutlarla uçmaq alınan radiasiya dozasını daha da yüksəldə bilər. Araşdırmaya əsasən, aviasiya işçiləri ildə orta hesabla 3-6 millizievert kosmik radiasiyaya məruz qalırlar. İldə 10 uzunmüddətli uçuş həyata keçirən sərnişinin aldığı dozanın isə təxminən 0,4 millizievert olduğu bildirilib.
Tədqiqatçılar ABŞ Milli Həyati Statistika Sisteminin 2020-2024-cü illəri əhatə edən məlumatlarını araşdırıblar. Araşdırma çərçivəsində 503 müxtəlif peşədə çalışmış və həyatını itirmiş təxminən 12,7 milyon insanın ölüm haqqında şəhadətnaməsi təhlil edilib.
Xərçəng xəstəlikləri radiasiya ilə əlaqəli və əlaqəsiz olmaqla iki qrupa ayrılıb. Xüsusilə kabin heyəti və pilotlarla bağlı nəticələr diqqət çəkib.
Araşdırmaya görə, kabin heyətində ümumi xərçəng göstəriciləri digər peşə qruplarından ciddi şəkildə fərqlənməsə də, radiasiya ilə əlaqələndirilən xərçəng növlərinin riski daha yüksək olub. Bu xəstəliklər arasında süd vəzi, qalxanabənzər vəz və prostat xərçəngi, həmçinin leykemiya və melanoma yer alıb.
Radiasiya ilə əlaqəli xərçəng ehtimalının digər peşələrlə müqayisədə kabin heyətində 50 faiz, pilotlarda isə 36 faiz daha yüksək olduğu bildirilib. Bu göstəricilərin nüvə təbabəti texniklərində qeydə alınan göstəricilərdən də yüksək olduğu vurğulanıb.
