Viruslara qarşı gizli "silah": COVID-19 və HİV-i məhv edə bilən bitki
Beynəlxalq alimlər qrupu gözlənilmədən Braziliyanın az tanınan meşəsində yarpaq ekstraktı koronavirusu mümkün qədər təsirli şəkildə zərərsizləşdirə bilən bir ağac tapıb.
Braziliyanın az tanınan Mata-Atlantika meşəsinin florasının son tədqiqatları zamanı bioloqlar, immunoloqlar və kimyaçılardan ibarət beynəlxalq qrup endemik ağac olan Copaifera lucensin unikal xüsusiyyətlərini kəşf etdi. Ağacdan alınan yarpaq ekstraktı koronavirusun çoxalma mexanizmlərini uğurla bloklaya və təhlükəli infeksiyanın gələcək ştammlarına qarşı müqavimət göstərə bilər.
İnfeksiyaya çoxhədəfli hücum
Copaifera lucens paxlalılar ailəsinə aid bir ağac növüdür. Tədqiqatçılar onun yarpaqlarında spesifik haloilkin turşularının (çay yarpaqlarında və ya qırmızı şərabda tapıla bilən bir növ tannin maddəsi) olduğunu aşkar ediblər. Yalnız bir virus zülalı hədəf alan əksər müasir virus əleyhinə dərmanlardan fərqli olaraq, bu təbii birləşmə çoxhədəfli hücum təmin edir.
Eyni zamanda, virusun insan hüceyrələrinə yapışmaq üçün istifadə etdiyi sünbül zülallarını deaktiv edir və infeksiyanın çoxalmasına və bədənin immun reaksiyasından yayınmasına kömək edən həyati əhəmiyyətli fermentləri bloklayır. Bu mürəkkəb mexanizm sayəsində patogen mutasiya etmək və müalicəyə müqavimət göstərmək qabiliyyətini faktiki olaraq itirir. Üstəlik, eyni ekstrakt hətta insan immun çatışmazlığı virusunu (HİV-1) yatırmaqda da diqqətəlayiq effektivlik nümayiş etdirib.
Yeni dərman və meşələrin qorunması potensialı
Ekstraktın antivirus potensialını təsdiqləmək üçün elm adamları bu cür sınaqlarda "qızıl standart" hesab edilən ultrabənövşəyi spektroskopiya və ixtisaslaşmış neytrallaşdırma analizlərindən istifadə ediblər. Molekulyar səviyyəli təcrübələr turşuların koronavirus reseptorlarına çox güclü bağlandığını nümayiş etdirib.
Əlbəttə, kəşf edilmiş maddə aptek rəflərində sertifikatlaşdırılmış dərmanlara çevrilməzdən əvvəl alimlər hələ də canlı orqanizmlər üzərində uzun klinik sınaqlardan keçməlidirlər. Eyni zamanda, bu tədqiqat qlobal səhiyyə sistemi üçün ən zəngin və tükənməz yeni tibbi həllərin mənbəyi olaraq qalan Braziliyanın unikal florasının qorunmasının strateji dəyərini bir daha vurğulayır.
