İxracda nəyə fokuslanmalıyıq?

Nazirlər Kabineti ixrac və daxili daşınmalara dövlət dəstəyinin şamil olunmadığı əməliyyatların və şəxslərin siyahısını təsdiqləyib. Bu siyahlda tranzit, təkrar ixrac, Azərbaycan mənşəli olmayan məhsulların və müəyyən digər əməliyyatların dəstəkdən kənarda saxlanılmasının iqtisadi məntiqi var.

Bununla bağlı danışan iqtisadçı Eldəniz Əmirov deyir ki, məhz yerli istehsalı və real ixracın dəstəkləməsınə fokuslanılır:

“Amma təbii ki, mexanizmin praktikada özünü necə göstərəcəyini zamanla görəcəyik. Ola bilər ki, tətbiq zamanı bəzi məhdudiyyətlərin dəqiqləşdirilməsinə və ya siyahıda müəyyən dəyişikliklərə ehtiyac yaransın.

Lakin daha maraqlı məsələ qarşıdadır. Qarşıda dövlətin bu dəstəyinin hansı məhsullara və hansı ixrac bazarlarına istiqamətləndirilməsi dəqiqləşdiriləcək. Belə ki, Prezidentin 9 iyun 2026-cı il tarixli fərmanı ilə Nazirlər Kabineti ilə yanaşı, İqtisadiyyat Nazirliyinə də konkret tapşırıqlar verilib. Nazirlik Maliyyə Nazirliyi ilə razılaşdırmaqla daşıma dəstəyinin şamil olunacağı qeyri-neft-qaz mallarının və onların ixrac olunduğu ölkələrin siyahısını, müraciətlərə baxılması və müxtəlif nəqliyyat növləri ilə daşımalar zamanı dəstəyin hesablanması qaydalarını təsdiqləməlidir.

Məhz məhsulların və ölkələrin seçimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki eyni həcmdə dövlət vəsaiti müxtəlif bazarlarda fərqli iqtisadi nəticələr verə bilər.

Odur ki, hesab edirəm ki, bu seçim zamanı Azərbaycanın ənənəvi ixrac bazarları ilə yanaşı, yeni bazarlara çıxış imkanlarına da xüsusi diqqət yetirilməlidir. Xüsusilə ixrac potensialı olan, amma yüksək daşınma xərclərinə görə xarici bazarlarda rəqabət aparmaqda çətinlik çəkən məhsulların dəstəklənməsi daha böyük nəticə verə bilər.

Yəni, fokuslanmalı olan məsələ, hansı məhsulun hansı ölkəyə ixracının dəstəklənməsindən daha çox, həmin dəstəyin nə qədər əlavə ixrac yaradacağıdır. Məncə, dövlət vəsaitlərinin səmərəliliyini qiymətləndirərkən də əsas göstəricilərdən biri məhz bu olmalıdır. Yəni, dəstəyə ayrılan hər manat il sonunda və ya dövrün sonunda neçə manatlıq əlavə ixrac yaranmasına vəsilə olacaq?”

News365.az