Tələb olunan səy
artdıqca məqsədyönlü davranışı qorumaq qabiliyyəti beynin ən vacib
funksiyalarından biri hesab olunur. Yeni bir araşdırma bu qabiliyyətin altında
yatan neyron mexanizmlərinə dair məlumat verib.
Yaponiyanın
Naqoya Universitetinin tədqiqatçıları beyindəki oreksin neyronlarının mürəkkəb
tapşırıqlar zamanı motivasiyanın və davamlılığın qorunmasında əsas rol
oynadığını aşkar ediblər. PNAS jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələri,
səy artdıqca belə beynin məqsədyönlü davranışı necə qoruduğunu izah etməyə
kömək edir. Alimlər qeyd edirlər ki, motivasiya çatışmazlıqları depressiya,
DEHB və asılılıq kimi vəziyyətlər üçün xarakterikdir, lakin onların
neyrobioloji mexanizmləri hələ də zəif başa düşülür. Xüsusi yetişdirilmiş
siçovullar üzərində aparılan təcrübələrdə oreksin neyronlarının aktivləşməsi
heyvanların mükafat almaq üçün daha çox səy sərf etməyə hazır olmasına səbəb
oldu, bu neyronlara dəyən ziyan isə motivasiyanı azaldıb.
Tədqiqatçılar
həmçinin müəyyən ediblər ki, bu neyronların aktivliyi mükafat gözləyərkən və
onu əldə etmək üçün tələb olunan səylə artır. Alimlər orexin neyronlarının
aktivliyini süni şəkildə basdırdıqda, heyvanların motivasiyası əhəmiyyətli
dərəcədə azalıb və tapşırıqların yerinə yetirilməsi daha uzun çəkib. Lakin, bu
neyronların təbii səviyyəsindən yuxarı əlavə süni stimullaşdırılması
motivasiyanı artırmayıb, bu da onların məqsədyönlü davranışı qorumaq üçün
zəruriliyini göstərir, lakin onun güclənməsinə zəmanət vermir.
Müəlliflər hesab
edirlər ki, orexin sisteminin daha da öyrənilməsi ruhi pozğunluqlarda
motivasiya çatışmazlığı üçün yeni müalicələrin hazırlanmasına töhfə verə bilər.
News365.az