BMT-nin baş katibi postuna Orbánın adı çəkilir: Tramp, Putin və Si Cinpin razılaşa bilər?
ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyasının Macarıstanın keçmiş baş naziri Viktor Orbánın BMT-nin növbəti baş katibi vəzifəsinə namizədliyini dəstəkləməyi təklif etdiyi bildirilir. İddialara görə, Vaşinqton bu təşəbbüsü Rusiya və Çinlə də müzakirə edib.
“Wall Street Journal” qəzetinin yazdığına görə, ABŞ rəsmiləri Orbánı BMT-nin baş katibi postu uğrunda mübarizəyə qoşulmağa təşviq edib və bu ideyanı ilk olaraq ona özləri təklif ediblər. Mənbələr təşəbbüslə bağlı yekun qərarın hələ verilmədiyini bildirirlər.
ABŞ Dövlət Departamentinin rəsmisi bu təklifin ilk baxışdan “ağlasığmaz” görünə biləcəyini etiraf etsə də, Vaşinqtonun əvvəlki müzakirələr zamanı Rusiya və Çinin də bu ideyaya müsbət yanaşdığını düşündüyü qeyd olunur. Təklifin mahiyyəti Orbánın hər üç böyük gücün dəstəklədiyi ortaq namizəd kimi irəli sürülməsidir.
Orbán üçün Təhlükəsizlik Şurasında dəstək axtarılır
Mənbələrin məlumatına əsasən, ABŞ rəsmisi BMT Təhlükəsizlik Şurasının 15 üzvündən səkkizinin Orbánın namizədliyini rahatlıqla dəstəkləyə biləcəyini, səs sayının 10-a çatmasının da mümkün olduğunu bildirib.
Bu vəziyyət Böyük Britaniya və Fransanın mümkün mövqeyi ilə bağlı suallar yaradır. Hər iki ölkə Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvüdür və veto hüququna malikdir.
Məlumata görə, ABŞ rəsmiləri BMT-yə rəhbərlik edə biləcək namizədləri müzakirə edərkən Orbánın adını dəfələrlə gündəmə gətiriblər. Onlar “Orbán kimi bir namizəd” təklif etdikdə, Çin və Rusiya nümayəndələrinin də bu fikirlə razılaşdığı iddia olunur.
Bununla belə, Orbánın namizədliyinə qarşı çıxanların da olduğu bildirilir. Əsas narahatlıqlardan biri onun Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə və digər avtoritar liderlərə bəraət qazandıran mövqe tutacağı ehtimalıdır.
ABŞ rəsmisi isə Orbánı “MAGA mühafizəkarları üçün arzulanan namizəd” kimi xarakterizə edib.
Tramp və Vens Orbánı yenidən dəstəkləyə bilər
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Macarıstanda apreldə keçirilən seçkilər zamanı Orbána dəstəyini ifadə etmiş, vitse-prezident Cey Di Vens isə onun seçki kampaniyasında iştirak etmişdi.
Mənbələrdən birinin bildirdiyinə görə, Orbán BMT-nin baş katibi postuna namizədliyini irəli sürərsə, Tramp və Vensin onu yenidən dəstəkləyəcəyi gözlənilir. Bununla belə, namizədliyin elan olunmasının ABŞ-da keçiriləcək aralıq seçkilərdən sonraya təxirə salındığı bildirilir.
Məlumata görə, ABŞ rəsmiləri əvvəlcə Orbánın bu vəzifəyə marağını öyrənmək üçün onunla əlaqə saxlayıblar. Orbánın təklifə müsbət yanaşdığı, lakin millətçi siyasətçi kimi müəyyən tərəddüdlərinin olduğu və qələbə şansına əmin olmadan namizədliyini irəli sürmək istəmədiyi qeyd edilir. Orbán məsələ ilə bağlı şərh verməkdən imtina edib.
Orbánın namizədliyi niyə müzakirə olunur?
Mənbələrdən birinin fikrincə, baş katib postuna iddialı olan digər namizədlər əsasən beynəlxalq təşkilatlarda çalışan bürokratlar və diplomatik dairələrdə fəaliyyət göstərən şəxslərdir. Bu baxımdan, onların daha çox idarəçilik və diplomatiya təcrübəsi ilə seçildiyi, Orbánın isə siyasi gücdən istifadə etmək bacarığı ilə fərqləndiyi vurğulanır.
ABŞ Dövlət Departamentinin rəsmisi də bu yanaşmanı dəstəkləyərək Orbánın uyğun ideoloji mövqeyə malik olduğunu, siyasi təzyiqlər qarşısında geri çəkilmədiyini və BMT-nin Nyu-Yorkdakı mənzil-qərargahında formalaşmış siyasi elitanın təsirindən çəkinməyəcəyini bildirib.
Qeyd edək ki, yayılan məlumatlar Orbánın namizədliyinin rəsmən irəli sürüldüyünü və ya ABŞ, Rusiya və Çinin bu məsələ ilə bağlı yekun razılığa gəldiyini təsdiqləmir.
News365.az
