Avtomobil bazarında "qiymət müharibəsi" : Alıcılar niyə gözləmə mövqeyindədir? – TƏHLİL
Azərbaycanda yay mövsümünün gəlişi ənənəvi olaraq avtomobil bazarında canlanma ilə müşayiət olunsa da, bu il gözləntilər doğrulmur. "Azərbaycan Avtomobil Dilerləri Assosiasiyası" (AADA) İctimai Birliyinin İdarə Heyətinin sədri Eyyub Əliyevin açıqlamaları bazarda ötən ildən qalan problemlərin hələ də ciddi şəkildə hiss olunduğunu göstərir.
Bəs avtomobil bazarını kilidləyən əsas səbəblər hansılardır?
1. Güzəştlərin ləğvi və "Rekord İdxal" tələsi
Ekoloji təmiz nəqliyyat vasitələrinə tətbiq edilən gömrük və vergi güzəştlərinin bu ilin əvvəlindən ləğv olunması bazarda tarazlığı pozub. Güzəştlərin bitəcəyini öncədən bilən paralel idxalçılar və investorlar ötən ilin son rübündə ölkəyə rekord sayda avtomobil gətiriblər. Həmin vaxt maşınlar bir neçə günə satılsa da, bu ilin əvvəlindən proses kəskin şəkildə zəifləyib. Nəticədə bazarda real tələbdən qat-qat artıq avtomobil ehtiyatı yaranıb.
2. Maşınlar maya dəyərindən ucuz satılır: "Qiymət Müharibəsi"
Aylarla əlindəki avtomobili sata bilməyən dilerlər və vəsaitini batırmaqdan qorxan investorlar çarəni qiymətləri aşağı salmaqda görüblər:
Avtomobillər əvvəlcə maya dəyərinə, daha sonra isə zərərinə (maya dəyərindən aşağı) satışa çıxarılıb.
Bazarda satıcılar arasında kəskin rəqabət və qiymət müharibəsi başlayıb.
3. Alıcılar niyə maşın almır?
Qiymətlərin demək olar ki, hər gün dəyişməsi alıcıların psixologiyasına və davranışına birbaşa təsir edib:
"Alıcılar bir gün 32 min manata təklif olunan avtomobilin bir neçə gün sonra 30 min, hətta 29 min manata düşdüyünü görürlər. Bu səbəbdən onlar 'bəlkə bir az da ucuzlaşdı' düşüncəsi ilə alış qərarını təxirə salırlar. Bu isə bazardakı qeyri-müəyyənliyi daha da dərinləşdirir."
İkinci əl bazarında Koreya və Almaniya dalğası
Yeni avtomobil bazarındakı durğunluğa rəğmən, ikinci əl maşın bazarında müsbət dinamika var. Xüsusilə bazarda özünü doğrultmuş və etibar qazanmış Cənubi Koreya, Yaponiya və Almaniya istehsalı olan modellərə maraq kəskin şəkildə yüksəlib.
Rəsmi dilerlər də qiyməti endirdi
Yaranmış vəziyyət rəsmi idxalçıları da siyasətini dəyişməyə məcbur edib. Onlar istehsalçı zavodlarla danışıqlar apararaq qiymətləri aşağı salıblar. Nəticədə, rəsmi dilerlərlə paralel idxalçılar (bazar maşınları) arasındakı böyük qiymət fərqi minimuma enib.
Çindən gələn yeni qayda bazarı xilas edə bilərmi?
Eyyub Əliyevin sözlərinə görə, Çinin tətbiq etdiyi yeni ixrac qaydası bazarda tarazlığı bərpa edə bilər. Belə ki, avtomobillərin istehsaldan sonra 6 ay keçmədən Çindən çıxarılmasına qoyulan məhdudiyyət ölkəyə nizamsız maşın axınının qarşısını alacaq. Artıq bazarda müsbət siqnallar görünür və yaxın aylarda vəziyyətin sabitləşəcəyi gözlənilir.
