Züriyyə Qarayevadan Avropa Parlamentinin Azərbaycana qarşı mövqeyinə sərt reaksiya
Avropa Parlamentinin oktyabrın 8-də Azərbaycanla bağlı qəbul etdiyi qətnamə ölkəmizlə bu qurum arasında uzun illərdir davam edən fikir ayrılıqlarını yenidən gündəmə gətirib. Politoloq Züriyyə Qarayeva hesab edir ki, məsələyə yalnız bir sənədin məzmunu kontekstində deyil, Avropa Parlamentinin Azərbaycana münasibəti və beynəlxalq prinsiplərin tətbiqində ardıcıllıq baxımından yanaşmaq lazımdır.
Politoloq Züriyyə Qarayeva bu barədə News365.az-a açıqlamasında bildirib.
Onun sözlərinə görə, Avropa Parlamentinin Azərbaycana münasibəti ilə bağlı narazılıqların əsas səbəblərindən biri Qarabağ münaqişəsi dövründə nümayiş etdirilən mövqedir.
Qarayeva qeyd edib ki, Azərbaycan torpaqlarının təxminən 30 il işğal altında qalması, yüz minlərlə insanın doğma yurdlarından didərgin düşməsi və yaşayış məntəqələrinin dağıdılması ölkənin üzləşdiyi ən ağır problemlərdən olub. Azərbaycanın uzun illər beynəlxalq təşkilatlardan bu məsələlərə daha prinsipial münasibət gözlədiyini vurğulayan politoloq hesab edir ki, həmin dövrdə azərbaycanlı məcburi köçkünlərin hüquqlarının müdafiəsi Avropa Parlamentinin siyasi gündəmində kifayət qədər yer almayıb.
Onun fikrincə, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etməsindən sonra bu qurumun qəbul etdiyi tənqidi sənədlərin artması tərəflər arasında etimadsızlığı daha da gücləndirib.
Politoloq Avropa Parlamentində müxtəlif siyasi dairələrin Cənubi Qafqazla bağlı fərqli maraqlara malik olmasına da diqqət çəkib. O bildirib ki, müxtəlif ölkələrdən seçilmiş deputatları və siyasi fraksiyaları birləşdirən bu qurumda regional məsələlərə münasibət birmənalı deyil.
Qarayeva Azərbaycanın bəzi deputatların ermənipərəst mövqeyindən və lobbi qruplarının fəaliyyətindən narahat olduğunu qeyd edib. Bununla yanaşı, belə təsirlərin konkret qərarlara hansı səviyyədə təsir göstərdiyini müəyyənləşdirmək üçün faktların ayrıca araşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb.
Politoloqun fikrincə, beynəlxalq parlament institutlarının qərarları siyasi simpatiyalardan deyil, obyektiv məlumatlardan və hamı üçün eyni olan prinsiplərdən qaynaqlanmalıdır.
Azərbaycan-Avropa münasibətlərində ziddiyyətlər
Qarayeva Azərbaycanın Avropa üçün strateji əhəmiyyətinə də toxunub. O bildirib ki, Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində, nəqliyyat əlaqələrinin inkişafında və regional əməkdaşlıq layihələrində mühüm tərəfdaşdır.
Politoloq Cənub Qaz Dəhlizi və Orta Dəhliz kimi layihələrin Azərbaycanla Avropa arasında qarşılıqlı maraqların mövcudluğunu təsdiqlədiyini diqqətə çatdırıb.
Onun sözlərinə görə, Avropa Parlamentinin siyasi qətnamələri bəzən Avropa İttifaqının digər institutlarının Azərbaycanla inkişaf etdirdiyi əməkdaşlıq münasibətlərindən fərqli istiqamətdə olur. Bu vəziyyət bir tərəfdən Avropa institutlarının müstəqil səlahiyyətləri ilə izah olunsa da, digər tərəfdən tərəfdaşlıq münasibətlərində siyasi anlaşılmazlıqlar yaradır.
Politoloq hesab edir ki, qarşılıqlı maraqların mövcud olduğu şəraitdə fikir ayrılıqlarının dialoq yolu ilə həlli daha səmərəli nəticələr verə bilər.
“Birtərəfli yanaşmalar etimad mühitinə mənfi təsir göstərə bilər”
Züriyyə Qarayeva son qətnamənin Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesinin davam etdiyi dövrdə qəbul edilməsinin də diqqətəlayiq olduğunu bildirib.
O vurğulayıb ki, Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülhün əldə olunması yalnız Azərbaycan və Ermənistan üçün deyil, bütövlükdə regionun gələcəyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Politoloqun fikrincə, beynəlxalq institutların qəbul etdiyi qərarların mümkün siyasi nəticələri nəzərə alınmalıdır. Azərbaycanın birtərəfli yanaşmalar və siyasi təzyiq kimi qəbul etdiyi çağırışlar isə etimad mühitinə mənfi təsir göstərə bilər.
Bununla yanaşı, Qarayeva insan hüquqları ilə bağlı məsələlərin müzakirəsinin də beynəlxalq münasibətlərin ayrılmaz hissəsi olduğunu qeyd edib. O hesab edir ki, əsas məqsəd siyasi fikir ayrılıqlarının regional sülh prosesinə mane olmasının qarşısını almaq və mövcud narahatlıqları qarşılıqlı dialoq çərçivəsində həll etməkdir.
“Qarşılıqlı hörmətə əsaslanan əməkdaşlıq vacibdir”
Politoloq hesab edir ki, Avropa Parlamentinin oktyabrın 8-də qəbul etdiyi qətnamə Azərbaycanla bu qurum arasında münasibətlərin niyə uzun müddətdir mürəkkəb olaraq qaldığını bir daha göstərir.
Onun sözlərinə görə, tərəflər eyni hadisələrə fərqli siyasi və hüquqi yanaşmalar nümayiş etdirirlər. Azərbaycan öz suverenliyinə və daxili işlərinə müdaxilə edilməməsini tələb etdiyi halda, Avropa Parlamenti insan hüquqları ilə bağlı beynəlxalq öhdəliklərin yerinə yetirilməsini gündəmə gətirir.
Qarayeva hesab edir ki, bu iki prinsipin bir-birinə qarşı qoyulması əvəzinə, onların beynəlxalq hüquq çərçivəsində uzlaşdırılması daha doğru yanaşmadır.
Politoloqun fikrincə, Avropa institutlarının müxtəlif ölkələrə münasibətdə ardıcıl və obyektiv mövqe nümayiş etdirməsi, eyni zamanda irəli sürülən hüquqi narahatlıqların əsaslı şəkildə araşdırılması qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edə bilər.
O əlavə edib ki, Azərbaycanla Avropa arasında münasibətlərin gələcəyi siyasi qarşıdurmadan daha çox, qarşılıqlı hörmətə əsaslanan əməkdaşlığın nə dərəcədə üstünlük qazanacağından asılı olacaq.
