İnsan hər gecə təmiz hesab etdiyi yataqda yatır, hər duşdan sonra isə təmiz dəsmalla qurulanır. Lakin bu əşyalar gözlə görünməyən bakteriyalar, dəri hüceyrələri və toz gənələri üçün əlverişli mühitə çevrilə bilər. Xüsusilə yataq dəstlərinin uzun müddət dəyişdirilməməsi allergiyası olan insanlar üçün əlavə problemlər yarada bilər.
Adətən çarşaf və dəsmalların bir-iki həftədən bir yuyulması tövsiyə olunur. Lakin aparılan araşdırmalar insanların əhəmiyyətli hissəsinin bu qaydaya əməl etmədiyini göstərir.
“Sleep Advisor”ın araşdırmasına görə, insanlar yataq dəstlərini orta hesabla 24 gündən bir yuyur və ya dəyişdirirlər. Tək yaşayan kişilərdə isə bu müddət daha da uzanır. Araşdırmaya əsasən, onların böyük hissəsi çarşafları dörd aya qədər dəyişmədən istifadə edir. Əhalinin təxminən 5 faizi isə yataq dəstlərini ildə cəmi bir-iki dəfə yuyur.
Allergiya və immunologiya üzrə mütəxəssis doktor Sandra Ho bildirir ki, insanın dərisi hər gün çoxlu sayda ölü hüceyrə itirir. Bu hüceyrələr isə yataqda yaşayan toz gənələri üçün əsas qida mənbələrindən biridir.
Mütəxəssis xüsusilə toz gənələrinə həssas insanlara çarşaf və dəsmalları bir-iki həftədən bir, mümkün qədər yüksək temperaturda yumağı tövsiyə edir. Paltaryuyan maşında uyğun proqram varsa, yataq dəsti və dəsmallar üçün nəzərdə tutulan xüsusi rejimlərdən istifadə etmək də mümkündür.
Məsələ yalnız toz gənələri ilə məhdudlaşmır. Dəsmallar hər gün dəri ilə birbaşa təmasda olur və istifadə zamanı dəridəki mikroorqanizmlər, tökülmüş dəri hüceyrələri və digər hissəciklər parçaya keçir. Dəsmal uzun müddət nəm qaldıqda isə bakteriyaların çoxalması üçün əlverişli şərait yaranır.
Həkimlərin diqqət çəkdiyi əsas məqamlardan biri də dəsmalın qurudulmasıdır. İstifadədən sonra nəm halda qalan dəsmallarda mikroorqanizmlər daha sürətlə arta bilər. Buna görə də dəsmal hər istifadədən sonra tam qurudulmalı və mütəmadi olaraq yuyulmalıdır.
Toz gənələrinə qarşı həssaslıq isə bəzi insanlarda daha ciddi narahatlıqlara səbəb ola bilər. Sandra Honun sözlərinə görə, bu həssaslıq astma və allergik rinitin inkişafına, həmçinin ekzemanın kəskinləşməsinə təsir göstərə bilər.
Bəzi hallarda allergik simptomlar həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə aşağı sala, astma tutmaları səbəbindən tibbi yardıma ehtiyacı artıra və dəridə qaşınma nəticəsində yaranan cızıqların infeksiyalaşmasına gətirib çıxara bilər.
Yataq dəstinin dəyişdirilməsinin vaxtının çatdığını göstərən əlamətlər arasında ləkələr, tər izləri, çirk, qırıntılar, parçanın yapışqan və ya sürüşkən hiss olunması və xoşagəlməz qoxu göstərilir. Dəsmallarda isə qoxu xüsusilə diqqət edilməli siqnallardan biridir.
Bu səbəbdən yataq dəstləri və dəsmalların təmizliyinə yalnız üzərində görünən çirklərə görə deyil, istifadə müddətinə və nəm qalmasına görə də diqqət yetirmək tövsiyə olunur. Müntəzəm yuma və düzgün qurutma həm yatağın, həm də hamam dəsmallarının daha gigiyenik qalmasına kömək edir.
News365.az