Güzəşt Sırası Kremldə: Niyə bütün zənglər və səfərlər Moskvaya ünvanlanır?
Ukrayna müharibəsinin dondurulması və ya dayandırılması ilə bağlı diplomatik trafikin intensivləşdiyi bir vaxtda xarici siyasət kulisində əsas diqqət Moskvaya yönəlib. Qərb nümayəndələrinin ilk dayanacaq kimi Rusiyanı seçməsi və Donald Trampın ilk telefon zəngini Vladimir Putinə etməsi təsadüfi deyil. Politoloq Natiq Cəfərlinin qənaətincə, bu mənzərə sülh prosesində ilk geri addımı məhz Rusiyanın atmalı olduğunun bariz göstəricisidir.
Mövzu ilə bağlı əsas məqamlar və politoloqun təhlili aşağıdakı kimidir:
Tələblər Kremldən Gəlir: Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski mövcud təmas xətti boyunca döyüşləri dayandırmağa hazır olduğunu bəyan etsə də, Moskva hələ də işğal edə bilmədiyi Donbas ərazilərinin (10–15%-lik hissənin) ona verilməsini tələb edir. Ultimatumların müəllifi Rusiya olduğu üçün diplomatiyanın oxu da Moskvaya yönəlir.
Qərbin Strategiyası: İstər Vaşinqton, istərsə də Avropa paytaxtları yaxşı anlayır ki, Rusiya güzəştə getmədən proses irəliləyə bilməz. Moskva razılaşacağı təqdirdə Ukrayna ilə digər texniki məsələləri həll etmək daha asan olacaq.
Kremldəki Daxili Qorxu: Rusiya rəhbərliyi Donbası "qırmızı xətt" elan edərək özünü bir növdə tələyə salıb. Bölgə tam nəzarətə götürülmədən hərbi əməliyyatların dayandırılması Rusiya cəmiyyətindəki daxili narazılığı alovlandıra bilər. Müharibənin sosial-iqtisadi fəsadlarını artıq öz üzərində hiss edən əhali isə savaşı bitirməkdən yorulub.
Krım Şərti və Absurd Presedent: Moskva işğal etdiyi torpaqların, xüsusən Krımın BMT səviyyəsində Rusiya ərazisi kimi tanınmasını tələb edir. Lakin bu şərt nəinki Kiyev, hətta Vaşinqton, Brüssel və Pekin tərəfindən də qəbulolunmazdır. Çünki belə bir addım qlobal miqyasda təhlükəli hüquqi presedent yarada bilər.
Sonda politoloq vurğulayır ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsi müasir tarixin ən faciəvi münaqişələrindən biridir. Bu müharibə müəyyən mərhələdə dondurula və ya dayandırıla bilsə də, tərəflər arasında tam və yekun sülhün əldə olunması uzun müddət mümkün görünmür.
