F-1 bitdi - Nə qazandıq və ya nə itirdik?
2026-cı il Azərbaycan Qran-Prisi artıq başa çatdı. Bu dəfə məsələyə təkcə yarış kimi yox, Azərbaycanın nə qazandığı və hansı çətinliklərlə üzləşdiyi prizmasından baxanda maraqlı mənzərə yaranır.
🇦🇿 Nə qazandıq?
1. Xarici turistlər üzrə rekord 2026-cı il yarışına 16 mindən çox xarici qonaq gəlib. Bu, Bakıda F1-in keçirildiyi bütün dövr üzrə rekord göstəricidir. 2025-ci ildə bu rəqəm 14 min idi. Biletlər isə 120-dən çox ölkədən alınıb.
2. Bakı yenidən dünya auditoriyasının qarşısına çıxdı F1 Bakının küçələrindən, İçərişəhərin yanından və Xəzər sahilindən görüntüləri dünyanın müxtəlif ölkələrində yayımlayır. Üstəlik, Azərbaycan Qran-Prisi artıq 2030-cu ilə qədər Formula 1 təqvimində qalacaq.
3. Turizm, restoran və hotellər üçün əlavə dövriyyə Mastercard-ın 2025-ci il yarışı üzrə analizinə görə, yarış ətrafındakı beş gündə xarici qonaqların Bakıda restoran xərcləri yarış olmasaydı gözlənilən səviyyədən orta hesabla 170% yüksək, pərakəndə xərclər isə 94% yüksək olub. Yəni F1-in iqtisadi effekti yalnız biletlə məhdudlaşmır.
4. F1 artıq Azərbaycanda 10 illik tarixə çevrildi İlk yarış 2016-cı ildə “European Grand Prix” adı ilə keçirilib. 2017-dən etibarən isə Azərbaycan Qran-Prisi kimi davam edir. 2026-cı il yarışının keçirilməsi ilə Bakı artıq 10-cu F1 mərhələsinə ev sahibliyi etdi.
5. Uzunmüddətli iqtisadi nəticə Bakı Şəhər Halqası tərəfindən açıqlanan PwC araşdırmasına görə, 2016-cı ildən etibarən Bakıda keçirilən F1 yarışlarının şəhərə ümumi iqtisadi təsiri 277,3 milyon dollar hesablanıb. Bu rəqəm F1-lə əlaqəli birbaşa və dolayı gəlirləri əhatə edir.
⚠️ Bəs nə itirdik?
Burada ən vacib məsələ odur ki, F1-in iqtisadi faydası ilə yarışın təşkilinə çəkilən dövlət və təşkilati xərcləri eyni şey deyil. Açıq mənbələrdə 2026-cı il üçün Azərbaycanın xalis maliyyə qazancı — yəni bütün təşkilati xərclər çıxıldıqdan sonra büdcədə qalan məbləğ — barədə yekun rəqəm görmürəm.
Digər tərəfdən, Bakı üç gün ərzində ciddi logistika və şəhər məhdudiyyətləri ilə üzləşir: yolların bağlanması, nəqliyyatın dəyişdirilməsi, təhlükəsizlik tədbirləri və şəhərin müəyyən hissələrində gündəlik həyatın çətinləşməsi.
Bir də alternativ xərclər məsələsi var: belə böyük tədbirin təşkilinə yönələn resursların başqa şəhər infrastrukturu, ictimai nəqliyyat və ya digər layihələrə yönəldilməsi mümkün ola bilərdi. Bununla bağlı isə konkret 2026 rəqəmləri olmadan “bu qədər itirdik” demək düzgün olmaz.
🏎️ İdman baxımından isə...
2026-cı ilin Bakı yarışını George Russell qazandı. Max Verstappen ikinci, Isack Hadjar isə üçüncü oldu. Russell yarışı Verstappendən cəmi 0,196 saniyə öndə başa vurdu.
Yəni Azərbaycan üçün 2026 F1-in əsas mənzərəsi belədir:
16 mindən çox xarici turist → 120+ ölkədən azarkeş → rekord beynəlxalq iştirak → hotellər/restoranlar və turizm üçün əlavə dövriyyə → Bakının qlobal görünürlüğü → 2030-a qədər F1 müqaviləsi.
