Buxara əmirinin Bakı səfərindən bu günə: Tarixi köklərə dayanan sarsılmaz müttəfiqli
Azərbaycan və Özbəkistan arasında imzalanan “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə” iki ölkə münasibətlərində yeni bir tarixi mərhələnin əsasını qoydu.
Politoloq Turan Rzayev News365.az-a açıqlamasında bildirib ki, bu sənəd diplomatiyadakı ənənəvi çərçivələri aşaraq iki xalqın əsrlərə söykənən tarixi bağlarını dövlət səviyyəsində rəsmiləşdirir.
Məsələ ilə bağlı diqqətçəkən əsas məqamlar aşağıdakılardır:
Müttəfiqlikdən "Əbədi Dostluq" Mərhələsinə: 2024-cü ilin avqustunda Daşkənddə imzalanan Müttəfiqlik Müqaviləsindən sonra sürətlə inkişaf edən əlaqələr daha geniş və sistemli bir sənədin qəbulunu zəruri etdi.
Diplomatik Təcrübədə Bir İlk: Prezidentin köməkçisi Hikmət Hacıyevin də vurğuladığı kimi, “Əbədi dostluq” formulasiyası Azərbaycanın diplomatik təcrübəsində ilk dəfə məhz Özbəkistanla tətbiq olunur. Bu addım Əlişir Nəvai dövründən gələn ortaq mədəni köklərə dayanır.
Tarixdən Gələn Zəngin İrs (Buxara Əmirinin Bakı Səfəri): 1892-ci ildə Buxara əmiri Seyid Əbdül-Əhəd xan və vəliəhdi Mir Alimin Bakıya gəlişi, şəhərdə təntənə ilə qarşılanması və xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə dostluğu bu münasibətlərin dərin köklərini göstərir. Tağıyevə təqdim olunan "Buxara" ordeni və hədiyyələr bu gün də Azərbaycan Milli Tarix Muzeyində qorunur.
Tarixin Paralel Xətləri: Zamanında Buxara əmirinin Tağıyevə orden təqdim etməsi ilə bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevin “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif olunması eyni tarixi məntiqin davamıdır.
Yekun olaraq politoloq qeyd edir ki, diplomatik sənədlər sıfırdan dostluq yaratmır, sadəcə əsrlər boyu formalaşmış sarsılmaz münasibətlərə dövlət möhürü vurur.
