Bananlarda təhlükəli toksin konsentrasiyaları aşkarlanıb

Ekoloji fəlakətdən on il sonra toksinlər qida zəncirinə daxil olur. Alimlər sağlamlıq riskləri və uzunmüddətli nəticələr barədə xəbərdarlıq edirlər.

Genişmiqyaslı sənaye fəlakətlərinin təsirləri onilliklər ərzində ətraf mühitə təsir göstərə və qida zəncirinə daxil ola bilər. Yeni bir araşdırma, bəndin dağılmasından təsirlənən Braziliya bölgəsində yetişdirilən banan, kakao və maniokun təhlükəli səviyyədə zəhərli metallar, xüsusən də qurğuşun ehtiva etdiyini aşkar etdi. Bu, uşaqlar üçün xüsusilə sağlamlıq riski yaradır.

News365.az xəbər verir ki, bu barədə Science Daily-də məlumat verilib.

2015-ci ilin noyabr ayında Braziliya ölkə tarixində ən böyük ekoloji fəlakətlərdən birini yaşadı. Samarco Minerasao-ya məxsus Fundao tullantı bəndi partladı və Rio Doce çayı hövzəsinə 50 milyon kubmetrdən çox zəhərli çamur sızdı.

Faciə 19 nəfərin ölümünə səbəb oldu və çay boyunca balıqlar, quşlar və bitki örtüyü də daxil olmaqla ekosistemin əhəmiyyətli bir hissəsini məhv etdi. Qəza, tullantıların mayeləşməsinə səbəb olan texniki qüsurların kombinasiyasından qaynaqlanırdı - bərk materialların maye kimi davranmağa başladığı bir vəziyyət.

Fəlakətdən illər sonra onun təsirləri ətraf mühitə təsirini davam etdirir. Kənd təsərrüfatı üçün istifadə edilən daşqınla çirklənmiş torpaqlar zəhərli maddələrin mənbəyi olaraq qalır.

Torpaqda və qidada toksinlər

Braziliya və İspaniyadan olan tədqiqatçılar çirklənmiş ərazilərdə yetişdirilən məhsulları təhlil etdilər. Torpaqda və bitkilərdə kadmium, xrom, mis, nikel və qurğuşun səviyyəsinin yüksək olduğu aşkar edildi.

Alimlər bu elementlərin torpaqdan suya, oradan köklərə, yarpaqlara və meyvələrə miqrasiya etdiyini aşkar etdilər. Banan və maniok zəhərli maddələrin çox hissəsini yeraltı hissələrində toplayır, kakao isə onları meyvələrdə və yarpaqlarda cəmləşdirir.

Toksinlərin banana necə daxil olması.

1 – Dəmir oksidlərinin həll olması

2 – PTES-in buraxılması

3 – PTES-in yeməli hissələrə ötürülməsi.

Məhsullardakı mis və qurğuşun miqdarı beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən müəyyən edilmiş maksimum həddi aşıb.

Ən böyük risk uşaqlar üçündür.

Alimlər potensial sağlamlıq təhlükəsini qiymətləndiriblər. Böyüklər üçün bu məhsulların istehlakından yaranan risk nisbətən aşağı olub. Lakin, altı yaşdan kiçik uşaqlar üçün çirklənmiş bölgədən banan istehlakı təhlükəsiz hədləri aşır.

Uşaqlar toksinlərə daha həssasdırlar, çünki onları daha aktiv şəkildə mənimsəyirlər və hələ detoksifikasiya mexanizmləri inkişaf etməyiblər. Xroniki qurğuşun məruz qalması sinir sisteminin inkişaf pozğunluqlarına, zəkanın azalmasına və diqqət və davranış problemlərinə səbəb ola bilər.Bottom of Form

News365.az