Azərbaycanda kənd təsərrüfatında artım: fermerlər üçün yeni imkanlar yaradılır
Azərbaycanda kənd təsərrüfatının inkişa istiqamətində yeni mərhələyə başlanılıb. News365.az xəbər verir ki, 2026-cı ilin ilk səkkiz ayında ölkədə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,6 faiz artaraq 10 milyard 57,4 milyon manata çatıb.
İstehsalın yarısı bitkiçilik, yarısı heyvandarlığın payına düşür
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında kənd təsərrüfatı məhsullarının fiziki həcmində 2,6 faizlik artım qeydə alınıb.
Bu dövrdə bitkiçilik məhsullarının istehsalı 3,1 faiz, heyvandarlıq məhsullarının istehsalı isə 2 faiz artıb. Ümumi kənd təsərrüfatı məhsulunun 50 faizi bitkiçiliyin, digər 50 faizi isə heyvandarlığın payına düşüb.
Bu göstəricilər aqrar sektorda artımın davam etdiyini göstərsə də, əvvəlki aylardakı dinamika ilə müqayisədə müəyyən zəifləmə də müşahidə olunur. Belə ki, yanvar-iyul aylarında artım 2,8 faiz olduğu halda, avqustun sonunda bu göstərici 2,6 faizə enib.
Dövlət kənd təsərrüfatına daha çox dəstək verməyə hazırlaşır
2026-cı ilin mayında Azərbaycanda kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı təsdiqlənib.
Sənəddə əsas məqsədlər sırasında kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması, müasir və intensiv təsərrüfatçılığa keçidin sürətləndirilməsi, rəqabətqabiliyyətli məhsul istehsalının genişləndirilməsi və ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi qeyd olunur.
Yeni proqram yalnız məhsul istehsalının artırılmasını deyil, həm də emal və ixrac potensialının genişləndirilməsini nəzərdə tutur.
Fermerlərin kredit yükünün azaldılması planlaşdırılır
Aqrar sektorda əsas problemlərdən biri fermerlərin əkin mövsümündə maliyyə vəsaitinə ehtiyac duymasıdır.
2026-cı ildə bu istiqamətdə yeni mexanizm tətbiq olunmağa başlayıb. Birillik əkin aparan fermerlərin müəyyən kreditləri üzrə faizlərin dövlət tərəfindən qarşılanması nəzərdə tutulur.
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatına görə, əkin məqsədli kreditlər üzrə dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən faiz hissəsi 19 faizə qədər müəyyən edilib. Vəsait mineral gübrə, sertifikatlı toxum, pestisid, biohumus və digər istehsal vasitələrinin alınmasına, həmçinin aqrotexniki xidmətlərə yönəldilə bilər.
Bu mexanizmin əsas üstünlüyü ondan ibarətdir ki, fermer kredit müddətinin sonunda əsas borcu qaytarır, müəyyən edilmiş faiz yükü isə dövlət dəstəyi hesabına qarşılanır.
Subsidiya mexanizmləri də yenilənir
Aqrar Subsidiya Şurasının sentyabr ayında qəbul etdiyi qərarlarla kənd təsərrüfatında yeni subsidiya mexanizmləri təsdiqlənib.
Yeni mexanizmlər məhsuldarlığın artırılması, müasir suvarma texnologiyalarının daha geniş tətbiqi, emal və ixracyönümlü istehsalın təşviqi, heyvandarlıqda cins tərkibinin yaxşılaşdırılması və ərzaq təminatının gücləndirilməsinə yönəlib.
Bu isə dövlət dəstəyinin yalnız əkin sahələrinin artırılmasına deyil, daha məhsuldar və texnoloji kənd təsərrüfatı modelinə keçidə istiqamətləndirildiyini göstərir.
Fermerlər üçün əsas məsələ yalnız subsidiya deyil
Kənd təsərrüfatında artım olsa da, sektor qarşısında ciddi problemlər də qalır. Su ehtiyatlarının məhdudluğu, suvarma sistemlərinin vəziyyəti, istehsal xərclərinin yüksəlməsi, müasir texnologiyalara çıxış, məhsulun saxlanması və satış bazarlarının genişləndirilməsi fermerlərin əsas gündəlik problemləri sırasında qalır.
Məhz buna görə yeni Dövlət Proqramında suvarma texnologiyalarının tətbiqinin genişləndirilməsi və məhsuldarlığın artırılması ayrıca istiqamət kimi müəyyənləşdirilib.
Nəticə: artım var, əsas hədəf məhsuldarlıqdır
Rəsmi rəqəmlər Azərbaycanda kənd təsərrüfatı istehsalının artdığını göstərir. Lakin qarşıdakı illərdə əsas məsələ yalnız istehsalın həcmini artırmaq deyil, daha az resursla daha çox məhsul əldə etmək, fermer gəlirlərini yüksəltmək, emal sənayesini genişləndirmək və Azərbaycan məhsullarının xarici bazarlardakı payını artırmaqdır.
2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramının icrası və yeni subsidiya-kredit mexanizmlərinin nəticələri isə aqrar sektorun növbəti mərhələdə nə qədər sürətlə inkişaf edəcəyini müəyyən edən əsas amillərdən olacaq.
