Alimlər getdikcə autizm spektr
pozğunluqlarının (ASB) simptomlarını yumşaq və təhlükəsiz şəkildə korreksiya
etməyin yollarını axtarırlar. Bu məsələdə ümidverici sahələrdən biri qida
dəstəyidir. Yəni pəhrizin beyin funksiyasına təsiri.
Akademia Sinica (Tayvan) Molekulyar
Biologiya İnstitutunun tədqiqatçıları aşkar ediblər ki, aşağı dozada bir neçə
qida maddəsinin - sink, serin və şaxələnmiş zəncirli amin turşularının (BCAA)
kombinasiyası autizm modelləri olan siçanlarda sinaptik zülalların tərkibini
dəyişdirə, neyron dövrələrini yenidən qura və sosial davranışı yaxşılaşdıra
bilər.
Tədqiqatda ABS simptomlarını xatırladan
xüsusiyyətlər nümayiş etdirən laboratoriya heyvanlarının üç genetik xəttindən
istifadə edilib: sosiallığın azalması, narahatlıq və emosiyalar, sosial
işarələr və öyrənmədən məsul olan beyin bölgəsi olan amigdalanın disfunksiyası.
Hər bir əlavə heyvanlara fərdi və müxtəlif kombinasiyalarda verilib. Məlum olub
ki, maddələr fərdi olaraq az təsir göstərir, lakin birlikdə olduqca yaxşı
işləyirlər. Bu pəhrizdən cəmi bir həftə sonra siçanlar sosial davranışlarının
yaxşılaşdığını, neyron aktivliyinin normallaşdığını və amigdalada sinaptik
zülal profilinin dəyişdiyini göstərdilər.
Əslində, müəlliflərin fərz etdiyi
kimi, neyron dövrələrinin yumşaq bir "yenidən proqramlaşdırılması"
baş verdi: sink, serin və BCAA bir-birinin hərəkətlərini gücləndirdi və
öz-özünə qeyri-aktiv olan prosesləri tetikledi. Əgər bu yanaşma insanlarda
təsirli olarsa, mürəkkəb genetik mexanizmlərə müdaxilə etmədən autizm üçün daha
yumşaq və universal dəstək strategiyasına çevrilə bilər.
News365.az