Fransa 2027-yə doğru: Le Penin oyundankənar qalacaq?

Fransada əsas gündəm Marine Le Penin siyasi gələcəyi ilə bağlıdır. İyulun 7-də Paris Apellyasiya Məhkəməsinin qərarı gözlənilir.

Əgər əvvəlki hökm qüvvədə qalsa, Le Pen 2027-ci il prezident seçkilərində iştirak edə bilməyəcək. O, Avropa Parlamenti vəsaitlərinin mənimsənilməsi işi üzrə təqsirli bilinərək, 5 illik seçilmək qadağası, cəza və cərimə ilə üzləşib. Le Pen isə ittihamları siyasi motivli hesab edir. 

Bu məsələ təkcə bir siyasətçinin taleyi deyil, Fransanın gələcək siyasi kursu məsələsidir. Le Pen seçkidən kənarda qalarsa, Milli Birlik Partiyasının əsas namizədi kimi Jordan Bardella önə çıxacaq. Bardella gənc, daha dinamik və Avropa sağının yeni siması kimi təqdim olunur. Amma Le Pen qədər təcrübəli olmaması partiya daxilində suallar doğurur. Bununla belə, sorğular həm Le Penin, həm də Bardellanın 2027 seçkilərində ön sıralarda olduğunu göstərir. 

Fransada siyasi böhranın dərinləşməsinin əsas səbəblərindən biri də mərkəzçi siyasətin zəifləməsidir. Makronun siyasi xətti artıq əvvəlki kimi geniş ictimai dəstək yaratmır. Parlamentdə parçalanma, hökumətlərin tez-tez təzyiq altında qalması, iqtisadi narazılıq və miqrasiya məsələsi sağçı qüvvələrin əlini gücləndirir. Fransanın dövlət borcunun 2026-cı ildə 3,6 trilyon avronu keçəcəyi, ÜDM-in 118 faizindən yuxarı qalxacağı proqnozu da hökumətə etimadı zəiflədir. 

Bu baxımdan Fransa 2027 seçkilərinə sadəcə daxili siyasi rəqabətlə getmir. Ölkə eyni zamanda Avropanın gələcək ideoloji istiqamətini müəyyən edəcək bir mərhələyə daxil olur. Əgər sağçılar hakimiyyətə yaxınlaşarsa, bu, Aİ-nin miqrasiya, Ukrayna, Rusiya, NATO və suverenlik siyasətinə ciddi təsir göstərə bilər. Yəni Parisdə veriləcək məhkəmə qərarı təkcə Le Penin namizədliyini deyil, Avropada sağ dalğanın sürətini də müəyyən edə bilər.