Çörəyin qiymətində kəskin artım gözlənilir? – İqtisadçıdan AÇIQLAMA
Qlobal taxıl bazarında yaşanan dəyişikliklər və geosiyasi qeyri-müəyyənliklər idxaldan asılı olan ölkələr üçün ərzaq təhlükəsizliyi məsələsini yenidən gündəmə gətirir.
İqtisadçı Eyyub Kərimli News365.az-a açıqlamasında bildirib ki, dünya buğda bazarındakı qiymət dalğalanmaları Azərbaycanın daxili bazarına da müəyyən risklər vəd edir, lakin kəskin bahalaşma üçün dərhal zəmin yoxdur.
Məsələ ilə bağlı diqqətçəkən əsas məqamlar aşağıdakılardır:
Qlobal Risklər və İdxal Asılılığı: İqlim dəyişikliyi, anomal istilər, quraqlıq və hərbi-siyasi münaqişələr əsas istehsalçı ölkələrdə məhsuldarlığı aşağı salır. Azərbaycan buğda tələbatının böyük hissəsini xaricdən qarşıladığı üçün qlobal qiymət artımı ölkə üçün həssas mövzudur.
Qısamüddətli Təsir Yumşaldıcıları: Dünya bazarında qiymətlərin qalxması dərhal daxili bazarda un və çörəyin bahalaşması demək deyil. Dövlətin strateji ehtiyatları, manatın sabit məzənnəsi və bazarın tənzimlənməsi mexanizmləri bu təzyiqi ilk mərhələdə neytrallaşdırır.
Uzunmüddətli Qiymət Təzyiqi: Yüksək qiymətlər uzun müddət qorunub saxlanılarsa, idxal olunan buğdanın maya dəyəri artacaq. Bu isə ilk növbədə un istehsalçılarına, daha sonra isə çörək və un məmulatlarının son satış qiymətinə təsir edə bilər.
Strateji Çıxış Yolları: Qara dəniz hövzəsindəki logistika problemləri və quraqlıq dərinləşərsə, qiymət riskləri reallaşa bilər. Bu səbəbdən strateji taxıl ehtiyatlarının saxlanılması, idxal coğrafiyasının şaxələndirilməsi və yerli ərzaqlıq buğda istehsalının artırılması əsas prioritet olmalıdır.
Yekun olaraq iqtisadçı qeyd edir ki, hazırkı şəraitdə ölkədə çörəyin kəskin bahalaşması gözlənilmir, lakin xarici risklərə qarşı preventiv addımların atılması vacibdir.
