Slovakiya–Azərbaycan münasibətləri yeni inkişaf mərhələsində
Prezident İlham Əliyev: “Slovakiya-Azərbaycan əlaqələrinin inkişafı uğurla davam edir”
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlər arasında qarşılıqlı etimada, ortaq maraqlara və uzunmüddətli əməkdaşlığa əsaslanan tərəfdaşlıqlar xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Qlobal geosiyasi proseslərin dinamik şəkildə dəyişdiyi, enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi inteqrasiya və regional sabitlik məsələlərinin ön plana çıxdığı bir dövrdə Azərbaycan Respublikası müxtəlif ölkələrlə, o cümlədən Avropa dövlətləri ilə qarşılıqlı faydalı əlaqələrin inkişafına xüsusi önəm verir. Bu baxımdan Slovakiya Respublikası ilə münasibətlər son illərdə yeni məzmun qazanaraq siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat, humanitar və mədəni sahələri əhatə edən çoxşaxəli strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlmişdir.
Slovakiya Respublikasının Prezidenti Peter Pelleqrinin Azərbaycana rəsmi səfəri və bu səfər çərçivəsində 2025-ci il iyulun 14-də Şuşa şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin verdiyi bəyanat iki ölkə arasında münasibətlərin mövcud vəziyyətini və gələcək inkişaf perspektivlərini əks etdirən mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilir. Dövlət başçısının bəyanatında səsləndirilən fikirlər Azərbaycan–Slovakiya əlaqələrinin qarşılıqlı hörmətə, etibara və strateji maraqlara söykəndiyini, həmçinin 2024-cü ildə imzalanmış Strateji tərəfdaşlığa dair Birgə Bəyannamənin artıq real nəticələr verdiyini göstərir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Slovakiya ilə Azərbaycan arasında siyasi əlaqələrin müntəzəm və dinamik xarakter aldığını xüsusi vurğulamışdır. Dövlət başçısı ötən ilin sonunda Slovakiyaya etdiyi rəsmi səfəri xatırladaraq göstərilən yüksək qonaqpərvərliyə görə Prezident Peter Pelleqriniyə təşəkkürünü bildirmişdir. Bu fikir diplomatik etiketdən daha artıq məna daşıyır. O, iki ölkə rəhbərləri arasında formalaşmış qarşılıqlı hörmətin və etimadın göstəricisidir.
Hazırda beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əlaqələrin uğurlu inkişafı üçün siyasi dialoqun davamlılığı mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan və Slovakiya rəhbərlərinin müntəzəm görüşləri, qarşılıqlı rəsmi səfərlər və beynəlxalq platformalarda aparılan dialoq ölkələr arasında əməkdaşlığın institusional əsaslarını daha da möhkəmləndirir. Bəyanatın Şuşa şəhərində səsləndirilməsi xüsusi simvolik məna daşıyır. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşa bu gün ölkənin beynəlxalq diplomatik fəaliyyətində də mühüm rol oynayır. Xarici dövlət başçılarının Şuşaya səfərləri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün beynəlxalq səviyyədə qəbul edilməsinin və bölgədə yeni reallıqların tanınmasının göstəricisidir. Prezident Peter Pelleqrinin Şuşaya səfəri Slovakiyanın Azərbaycanla münasibətlərə verdiyi əhəmiyyətin və ölkəmizin suverenliyinə göstərdiyi hörmətin ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Strateji tərəfdaşlıq haqqında sənədlər dövlətlər arasında uzunmüddətli əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini müəyyən edir və gələcək layihələrin həyata keçirilməsi üçün hüquqi-siyasi baza yaradır. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, artıq həmin bəyannamənin praktiki nəticələri görünməkdədir. Siyasi təmasların intensivləşməsi, hökumətlərarası əməkdaşlığın genişlənməsi və konkret layihələrin həyata keçirilməsi bunun əyani sübutudur.
Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm tərəfdaşlardan biridir. Xəzər dənizinin zəngin enerji ehtiyatlarına malik olan Azərbaycan son illərdə Avropa bazarına təbii qaz ixracını əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır. Slovakiya da enerji təhlükəsizliyinin şaxələndirilməsi istiqamətində maraqlı ölkələrdən biridir. Bu baxımdan Azərbaycan qazının Avropa bazarına çatdırılması Slovakiya üçün də strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri də kifayət qədər genişdir. Azərbaycanın günəş və külək enerjisi layihələrinə yatırdığı investisiyalar Avropa ölkələrinin də marağına səbəb olur.
Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi "təkcə dialoq yox, praktiki işlər görülür" ifadəsi iqtisadi əməkdaşlığın real nəticələr verdiyini göstərir. Azərbaycan və Slovakiya arasında qarşılıqlı investisiyaların artırılması, sənaye müəssisələri arasında əməkdaşlıq, kənd təsərrüfatı, yüksək texnologiyalar, maşınqayırma, əczaçılıq, tikinti sektoru, nəqliyyat infrastrukturu kimi istiqamətlər üzrə əməkdaşlıq imkanları mövcuddur. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi Slovakiya üçün Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz bazarlarına çıxış baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Qlobal nəqliyyat marşrutlarının yenidən formalaşdığı dövrdə Azərbaycan Orta Dəhlizin əsas iştirakçılarından biri kimi çıxış edir. Şərqlə Qərbi birləşdirən bu nəqliyyat marşrutu Avropa dövlətləri üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradır. Slovakiya da Avropa İttifaqının üzvü kimi bu marşrutun inkişafında maraqlı tərəflərdən biridir. Bu əməkdaşlıq gələcəkdə yükdaşımaların həcminin artmasına, logistika xidmətlərinin genişlənməsinə və regional iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsinə xidmət edə bilər. Dövlətlərarası münasibətlərdə humanitar əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təhsil, elm, mədəniyyət və turizm sahələrində həyata keçirilən layihələr xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı və dostluğu daha da gücləndirir. Azərbaycan və Slovakiya universitetləri arasında əməkdaşlıq proqramlarının genişləndirilməsi, tələbə mübadiləsi layihələri, mədəni tədbirlər və turizm əlaqələrinin inkişafı münasibətlərin uzunmüddətli perspektivlərini daha da möhkəmləndirə bilər.
Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi vurğulamışdır ki, belə fəal siyasi təmaslar və birgə layihələrin həyata keçirilməsi güclü siyasi iradə tələb edir. Həqiqətən də dövlətlərarası münasibətlərin uğurlu inkişafı yalnız iqtisadi maraqlarla deyil, həm də qarşılıqlı etimad, siyasi sabitlik və rəhbərlərin strateji baxışı ilə müəyyən olunur. Azərbaycan və Slovakiya rəhbərlərinin nümayiş etdirdiyi siyasi iradə münasibətlərin gələcək inkişafı üçün etibarlı zəmin yaradır.
Prezident İlham Əliyevin Şuşada səsləndirdiyi bəyanat göstərir ki, Azərbaycan və Slovakiya arasında münasibətlər keyfiyyətcə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Müntəzəm siyasi dialoq, strateji tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin uğurla icrası, geniş əməkdaşlıq gündəliyi və konkret layihələrin həyata keçirilməsi gələcək illərdə əlaqələrin daha da möhkəmlənəcəyinə əsas verir.
Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artması, Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı mühüm rol və regionda həyata keçirdiyi iri infrastruktur layihələri Slovakiya ilə əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açır. Şuşada keçirilən yüksək səviyyəli görüş və səsləndirilən bəyanatlar isə bir daha təsdiqləyir ki, Azərbaycan–Slovakiya münasibətləri qarşılıqlı hörmətə, etimada və ortaq maraqlara əsaslanan uzunmüddətli strateji tərəfdaşlıq modelinə çevrilməkdədir.
Kamal Paşa-zadə
Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət Məktəbinin
violonçel ixtisası üzrə müəllimi,
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi
