Tərəziyə Qoyulan Dövlət: Vaqner qiyamının pərdəarxası və generalların yalvarışı
2023-cü ilin iyun ayı... Rusiya tarixin qırılma nöqtələrindən birini yaşayırdı.
"Vaqner"in zirehli texnikaları Rostov küçələrində görünəndə, Moskva bəlkə də SSRİ-nin dağılmasından bəri ən böyük daxili təhdidlə üz-üzə idi. Kremlin divarları arasında qorxu və qeyri-müəyyənlik hökm sürərkən, pərdə arxasında tarixin ən gərgin danışıqları gedirdi.
"Fontanka" nəşrinə danışan Yevgeni Priqojinin yaxın çevrəsindən olan hüquqşünas İqor Yeliseyevin sensasiyalı bəyanatları, o məxfi saatların qaranlıq tərəflərinə işıq salır.
Rostovda "Tərəziyə Qoyulan" Dövlət: Generalların Yalvarışı
Yeliseyevin sözlərinə görə, Priqojini Moskvaya doğru başlatdığı "ədalət yürüşü"ndən döndərmək üçün Rostov-na-Donuya uçan xüsusi heyət — generallar Yunus-Bek Yevkurov və Vladimir Alekseyev faktiki olaraq zamanla yarışmalı olublar:
"Ölkənin ən elit fiqurları Priqojinlə birbaşa əlaqə qurmaq üçün növbəyə düzülmüşdü. Əsəblər tarıma çəkilmişdi. Yevkurov və Alekseyevin Rostovdakı o məlum otağa daxil olduğu an, Rusiya dövlətinin bütövlüyünün tərəzidə olduğu an idi. Generallar Priqojini dayandırmaq üçün dil tökür, izah etməyə çalışırdılar. Lakin onun qarşısında sanki bir divar var idi – Priqojin yalnız öz 'həqiqətini' eşidirdi."
Qiyamı Alışdıran Qığılcım: Sursat Böhranı və Mənəvi Ölüm
Xəbərin pərdəarxası məqamları göstərir ki, Priqojinin qəzəbi təkcə rəhbərliyə deyil, həm də sistem tərəfindən "satılmaq" hissinə əsaslanırdı. Baxmutun qanlı savaşından çıxan "Vaqner"in silah və sursatını təhvil vermək tələbi Priqojin üçün sadəcə inzibati qərar deyil, bir ordunun və şəxsi ləyaqətin "mənəvi edamı" demək idi. Məhz bu inciklik və tükənməz qəzəb tankları Moskvaya doğru yönəltdi.
Düyünü Çözən "Sirli Təminat"
Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının təzyiqlərinin və hərbi blokadaların çarəsiz qaldığı bir vaxtda, dalana dirənmiş vəziyyəti Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko həll etdi. Yeliseyev təsdiqləyir ki, qan tökülməsinin qarşısını alan yeganə amil ordunun gücü deyil, Lukaşenkonun şəxsən verdiyi və bu günə qədər gizli qalan xüsusi təminatlar olub.
Yarımçıq Qalan "Əfsanə" və Göydən Düşən Qara Xətt
Cəmi bir sutka davam edən qiyam zamanı Rusiyanın hərbi aviasiyası ağır itkilər verdi — göydə helikopterlər və təyyarə alovlandı, dövlətin sütunları sarsıldı. Lakin bu təhlükəli oyunun finalı eyni ilin avqustunda yazıldı. Tver vilayətinin səmasında parça-parça olan biznes-jet təkcə Priqojin, Utkin və Çekalovun həyatına deyil, həm də "Vaqner" layihəsinin mövcudluğuna birdəfəlik son qoydu.
İqor Yeliseyevin bu son ifşaları sübut edir ki, rəsmi hesabatlarda "yarımçıq qalmış qiyam" kimi keçən 24 saat, əslində rəsmi tarixin yazmadığı qədər qanlı, dramatik və şəxsi intizamlardan doğan bir fəlakət ssenarisi imiş.
