Oturaq həyat tərzi: səssiz təhlükə

Oturaq həyat tərzi – yəni günün böyük hissəsini hərəkətsiz, oturaq vəziyyətdə keçirmək – artıq müasir dövrün ən ciddi sağlamlıq problemlərindən biri hesab olunur. Texnologiyanın inkişafı, ofis işlərinin artması və gündəlik fiziki aktivliyin azalması insan orqanizminə səssiz, lakin davamlı şəkildə mənfi təsir göstərir.

News365.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bu vəziyyəti təkcə vərdiş deyil, ayrıca risk faktoru kimi dəyərləndirirlər.

Uzun müddət hərəkətsiz qalmaq ilk növbədə ürək-damar sisteminə təsir edir. Qan dövranı zəifləyir, damarlar elastikliyini itirir və nəticədə yüksək təzyiq, infarkt və insult ehtimalı artır.

Eyni zamanda enerji sərfinin azalması çəki artımına səbəb olur. Maddələr mübadiləsi ləngiyir, qanda şəkər və xolesterin səviyyəsi yüksəlir ki, bu da piylənmə və digər metabolik problemlərin yaranmasına zəmin yaradır.

Oturaq vəziyyətdə uzun qalmaq əzələ və skelet sisteminə də zərər verir. Xüsusilə bel, boyun və onurğa nahiyəsində ağrılar yaranır, duruş pozğunluğu formalaşır və zamanla bu hallar xroniki problemlərə çevrilə bilər.

Fiziki passivlik psixoloji vəziyyətə də təsirsiz ötüşmür. Araşdırmalar göstərir ki, az hərəkət edən insanlarda stress, gərginlik və depressiya halları daha çox müşahidə olunur.

Bundan əlavə, aktivliyin azlığı insulinə həssaslığı azaldır və bu da 2-ci tip diabet riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Riskləri necə azaltmaq olar?

Bu mənfi təsirlərin qarşısını almaq üçün gündəlik həyat tərzində kiçik, amma təsirli dəyişikliklər etmək kifayətdir. Gün ərzində uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmamaq, hər yarım saatdan bir ayağa qalxıb qısa hərəkətlər etmək vacibdir.

Müntəzəm fiziki aktivlik isə əsas şərtlərdən biridir. Həftə ərzində ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikli hərəkət – məsələn, sürətli gəzinti – sağlamlıq üçün tövsiyə olunur.

İş mühitində də aktivliyi artırmaq mümkündür. Ayaqüstü işləmək, telefonla danışarkən gəzmək və ya kiçik fasilələr vermək kimi sadə addımlar belə faydalıdır.

Düzgün oturuş vərdişləri də önəmlidir. Belin düz saxlanılması və monitorun göz səviyyəsində yerləşdirilməsi onurğa problemlərinin qarşısını ala bilər.

Nəhayət, sağlam qidalanma bu prosesi tamamlayır. Şəkərli və yağlı qidaların azaldılması, tərəvəz və zülalın artırılması ümumi sağlamlığa müsbət təsir edir.

Oturaq həyat tərzindən tam imtina etmək çətin olsa da, daha aktiv gündəlik rejim qurmaq uzunmüddətli sağlamlıq üçün ən düzgün addımdır.

News365.az