Yuxu çatışmazlığının zərərləri çox
yatmağın nəticələrindən daha çox müzakirə olunur. Lakin, yeni bir araşdırma,
yuxu ehtiyaclarını müntəzəm olaraq aşan insanların sürətlənmiş bioloji qocalma
əlamətləri göstərdiyini aşkar etdi.
Kolumbiya Universitetinin
tədqiqatçıları həm qeyri-kafi, həm də həddindən artıq yuxunun beyin, ürək,
ağciyər və immun sistemi də daxil olmaqla müxtəlif orqanların sürətlə qocalması
ilə əlaqəli ola biləcəyini aşkar etdilər. Alimlər qan, zülal və tibbi
görüntüləmə məlumatlarına əsaslanaraq orqanların bioloji yaşını qiymətləndirən
sözdə "qocalma bioloji saatları"ndan - maşın öyrənmə modellərindən
istifadə etdilər. Təhlilləri üçün tədqiqatçılar Böyük Britaniya Biobank
layihəsində təxminən yarım milyon iştirakçının məlumatlarından istifadə
etdilər. Məlum oldu ki, ən yavaş qocalma gecə təxminən 6,4-7,8 saat yatan
insanlarda müşahidə olunub, 6 saatdan az və 8 saatdan çox yuxu isə sürətlənmiş
qocalma ilə əlaqələndirilib. Qeyri-kafi yuxu həmçinin depressiya, narahatlıq
pozğunluqları, piylənmə, 2-ci tip diabet və ürək-damar xəstəlikləri riskinin
artması ilə əlaqələndirilir. Həm qısa, həm də uzun yuxu xroniki ağciyər
xəstəlikləri, astma və müəyyən həzm pozğunluqları ilə əlaqələndirilir.
Alimlər vurğulayırlar ki, yuxu beyin
və bədən arasındakı mürəkkəb qarşılıqlı təsir sisteminin bir hissəsidir və
müxtəlif yuxu pozğunluqları müxtəlif bioloji mexanizmlər vasitəsilə qocalmaya
təsir göstərə bilər.
News365.az