Tez-tez mənzillərin
qapısında xəbərdarlıq kağızlarına rast gəlinir. Həmin xəbərdarlıqlar əsasən
yerli bələdiyyələrə ödənilməli olan vergi ilə bağlı olur.
Və bir həqiqət
də var ki, çoxları o bildirişləri sona qədər oxumadan belə əzib atır.
Bu da təsadüfi
deyil. Çünki bələdiyyələrin yerli sakinlər arasında heç bir nüfuzu yoxdur. Halbuki
qanunvericiliyə görə bələdiyyələr yerli sakinlərin sosial müdafiəçisidir. Amma
reallıqda bunu görməyənlər bələdiyyələrin bildirişlərini də görməməzlikdən gəlirlər.
Necə deyərlər “təsir əks təsirə bərabərdir”. Bələdiyyələr sakinlərə biganə
olduğu kimi sakinlər də bələdiyyələrin bildirişlərinə laqeyiddir. Ona görə də bələdiyyə
bildirişləri çox mənzilin qapısından içəri girmir. Elə bələdiyyələrin yarandığı
gündən bəri yerli sakinlərin həyatlarına girə bilmədikləri kimi...
Bələdiyyələrə
vergi ödəməyə borcluyuqmu?
Qanunvericiliyə
əsasən bələdiyyə büdcələri digər mənbələrlə yanaşı əmlak və torpaq vergisindən
formalaşır. Ona görə də bələdiyyələr mütəmadi olaraq yerli sakinlərə əmlak və
torpaq vergisiylə bağlı bildirişlər paylayırlar. Və qanunvericiliyə görə hər
bir sakin bildirişdə göstərilən həcmdə vergi ödəməlidir.
Amma vətəndaşlar
çox zaman qanunvericiliyin tələblərinə əməl etmir. Çünki əksər sakinlər düşünür
ki, ödənilən vəsait ərazinin sosial-iqtisadi inkişafına yox, bələdiyyə rəhbərliyinin
fərdi qayğılırına xərclənəcək.
Əslində bu
düşüncə kifyət qədər məntiqli görünür. Axı bələdiyyəni heç bir sakin özünün
sosial problemlərinin həllində görmür. Ən yaxşı halda sakin hansısa problemə
görə yerli icra hakimiyyətinə müraciət edir.
Bir sözlə, vətəndaşlar
bələdiyyələrin fəaliyyətsizliyi səbəbilə onların bildirişlərinə çox laqeyid
yanaşırlar.
Ədalət naminə
deyək ki, bələdiyyələr də real vəziyyətlə
barışmış kimi görünürlər. Belə olmasa bələdiyyə işçisi vətəndaşın qapısını döyər,
bildirişi şəxsən təqdim edər və hətta bildirişin təqdim olunması ilə bağlı sənədə
də qol çəkdirər. Amma bələdiyyə işçilərinin sakinlərlə üz-üzə gəlməyə cəsarətləri
olmadığı üçün bildirişi qapının dəstəyinə asıb gedirlər.
Axı, bələdiyyə
işçisi qapını döysə, onu qarşılayan ev sahibinə nə deyəcək ki? Nə haqla vergi tələb
edəcək?
Əgər o
verginin təyinatı qeyri-şəffafdırsa və hesabatı vergi ödəyicisinə verilmirsə o
zaman bələdiyyə hansı haqla sakinin üzərinə gedə bilər?!
Təsadüfi
deyil ki, təcrübədə bələdiyyələrin vergilərə görə sakinlərlə hüquqi çəkişməsinə
rast gəlinmir. Bu da onu göstərir ki, sakinlərin üzünə çıxmağa üzü olmayan bələdiyyələr
məsələni “sülh yolu” ilə həll etmək istəyir. Vergi ödəyənə “kisənə bərəkət”
deyib keçir, ödəməyənə isə yumşaq təziyq edir. Və ada bir dəfə qapının dəstəyinə
bildiriş asıb gedir.
Bəs gecikən
vergi ödənişi sonradan hansı problemlərə səbəb ola bilər?
Qanunvericiliyə
görə ödənilməyən vergi borcuna görə müvafiq qaydada faiz hesablanır. Bu faiz
hesablanması borcun tam şəkildə ödənilməsinə qədər davam edir. Üstəlik, mənzilinizi
və yaxud torpağınızı satan zaman da vergi borcu işinizə əngəl ola bilər.
Belə yerdə
deyirlər “aşağı baxırsan saqqaldı, yuxarı baxırsan bığ”. Nə vergini ödəməyə əlin
gəlir. Nə də ki, ödəməməklə günahkar duruma düşmək istəmirsən.
Amma nə yaxşı olardı ki, bizlər vergimiz vaxtında ödəyərdik, bələdiyyə də bizim sosial xidmətçimiz olardı. Kaş ki,..
News365.az