Azərbaycan İslam dünyasında qlobal aktora çevrilir: 2027-ci il sədrlik hədəfi

Bakıda keçirilən İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına (İƏT) üzv dövlətlərin Parlament İttifaqının XX Konfransı sadəcə növbəti diplomatik görüş deyil, regional və qlobal miqyasda böyük geosiyasi dəyişikliklərin nümayişi oldu. Xüsusilə son aylarda Yaxın Şərqdə alovlanan hərbi gərginliklər və təhlükəsizlik çağırışları fonunda, Azərbaycanın bu cür genişmiqyaslı dialoqa ev sahibliyi etməsi rəsmi Bakının İslam dünyasındakı siyasi çəkisini bir daha ortaya qoydu.

2027-ci il hədəfi: Bakı xarici siyasətdə yeni mərhələyə hazırlaşır

Azərbaycan uzun illərdir İƏT daxilində yalnız iştirakçı deyil, həm də İslam həmrəyliyini real layihələrlə təşviq edən əsas aktorlardan biridir. İqtisadi, humanitar və parlamentlərarası əməkdaşlıq platformalarının genişləndirilməsi rəsmi Bakının xarici siyasətində prioritet istiqamət təşkil edir. Bu ardıcıl xəttin məntiqi nəticəsi olaraq Azərbaycanın 2027-ci ildə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına sədrlik edəcəyi artıq təsdiqlənib. Bu sədrlik ölkənin beynəlxalq nüfuzunu tamamilə yeni səviyyəyə qaldıracaq.

Qarabağ həqiqətləri və dağıdılmış ümumislam irsi

İƏT ilə münasibətlərdə Qarabağ mövzusu hər zaman xüsusi xətt olub. Təşkilat işğal dövründə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü ardıcıl dəstəkləyib, Ermənistanın vandalizm siyasətini pisləyib. Qarabağdakı 67 məsciddən 65-nin dağıdılması faktı İƏT sənədlərində qətiyyətlə vurğulanıb.

Hazırda işğalından azad edilmiş ərazilərdə dini və mədəni abidələrin sürətlə bərpası, Bakının təkcə öz milli mirasını deyil, həm də ümumislam irsini qoruyan qlobal mərkəz statusunu möhkəmləndirir. Eyni zamanda, rəsmi Bakı Qərbin bəzi dairələrində müşahidə olunan selektiv yanaşmaları və islamofobiyanı kəskin tənqid edərək, bu istiqamətdə dəyərlər diplomatiyası yürüdür.

"İran dostunu və düşmənini tanıdı" – Əliyev-Qalibaf görüşünün pərdəarxası

Konfransın ən diqqətçəkən məqamı Prezident İlham Əliyevlə İran İslam Şurası Məclisinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf arasında keçirilən görüş oldu. Prezident İlham Əliyevin son hərbi qarşıdurmalarda həyatını itirən İran vətəndaşlarına görə başsağlığı verməsi və Azərbaycanın çətin dövrlərdə İranın yanında olduğunu ifadə etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.

İran rəsmisinin cavabı isə Tehranın regiondakı müttəfiqlik münasibətlərinə yenidən baxdığının siqnalı idi. Qalibafın "İran dostunu və düşmənini tanıdı" ifadəsi, son regional böhranlar fonunda rəsmi Bakının nümayiş etdirdiyi etibarlı qonşuluq siyasətinə verilən yüksək qiymətdir.

Siyasi dialoqdan iqtisadi koridorlara

Görüşdə regional təhlükəsizliklə yanaşı, strateji nəqliyyat layihələri də müzakirə mövzusu olub. Ağbənd–Kəlalə körpüsünün inşasının tamamlanması və İran ərazisinden keçən Araz dəhlizinin inkişafı regionun logistik xəritəsini dəyişir. Bu layihələr həm iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsini artırır, həm də Şimal-Cənub və Şərq-Qərb qlobal marşrutlarının inteqrasiyasını təmin edir.

Politoloqun yekun rəyi: "Bakı konfransı bir daha təsdiqlədi ki, Azərbaycan regional çərçivələri aşaraq İslam dünyasının ortaq maraqlarını, münaqişədən sonrakı bərpa modellərini və irimiqyaslı nəqliyyat qovşaqlarını idarə edən qlobal bir aktora çevrilməkdədir."