Suşi ilə iftar açmaq olarmı? - RƏY

Suşi: populyar trend, yoxsa sağlam qidalanma?

Son illərdə Azərbaycanda suşi restoranlarının və çatdırılma xidmətlərinin sayının artması ilə bu yemək xüsusilə gənclər arasında populyarlaşmağa başlayıb. Əvvəllər əsasən Yaponiya mətbəxinə aid ekzotik yemək kimi qəbul olunan suşi artıq bir çox şəhərdə gündəlik menyuya daxil olub. Lakin suşinin populyarlığı ilə yanaşı, onun sağlamlıq baxımından faydası və mümkün riskləri ilə bağlı suallar da tez-tez səsləndirilir.

Suşi nədir və niyə məşhurdur?

Suşi əsasən düyü, dəniz məhsulları və tərəvəzlərdən hazırlanan yapon mənşəli yeməkdir. Onun ən tanınmış növləri nigiri, maki və sashimi hesab olunur. Bu yeməklərin bir hissəsində balıq və digər dəniz məhsulları çiy halda istifadə edilir. Məhz bu xüsusiyyət suşini həm qastronomik baxımdan maraqlı edir, həm də bəzi sağlamlıq müzakirələrinin mərkəzinə gətirir.

Qida mütəxəssislərinin fikrincə, suşi balanslı hazırlanarsa, sağlam qidalanma üçün müəyyən üstünlüklərə malik ola bilər. Çünki balıq və dəniz məhsulları yüksək keyfiyyətli zülal, omega-3 yağ turşuları, D vitamini və müxtəlif minerallarla zəngindir. Bu maddələr ürək-damar sisteminin qorunmasına, beyin fəaliyyətinə və immun sisteminin güclənməsinə müsbət təsir göstərir.

Beynəlxalq mütəxəssislər nə deyir?

Bir çox beynəlxalq qidalanma mütəxəssisləri suşinin düzgün hazırlanması və saxlanılması şərti ilə sağlam qidalanmanın bir hissəsi ola biləcəyini bildirir. Məsələn, ABŞ və Avropada aparılan qidalanma tədqiqatlarında dəniz məhsullarının müntəzəm istifadəsinin ürək xəstəlikləri riskini azaltdığı qeyd edilir.

Bununla belə, mütəxəssislər çiy balıq istifadə olunan yeməklərin təhlükəsizlik standartlarına ciddi əməl olunmadan hazırlanmasının risk yarada biləcəyini də vurğulayırlar. Əsas risklərdən biri bakterial və parazitar yoluxmalardır. Çiy balıq düzgün saxlanmadıqda və ya lazımi temperaturda dondurulmadıqda qida zəhərlənməsi riski arta bilər.

Çiy balıqdan zəhərlənmək mümkündürmü?

Bəli, lakin bu risk əsasən gigiyena və saxlanma qaydaları pozulduqda ortaya çıxır. Beynəlxalq qida təhlükəsizliyi standartlarına görə, suşi üçün istifadə olunan balıq xüsusi üsulla dondurulmalı və parazit riskini azaltmaq üçün müəyyən temperaturda saxlanmalıdır.

Restoran və ya mətbəx bu qaydalara əməl edərsə, zəhərlənmə ehtimalı xeyli azalır. Buna görə də mütəxəssislər tanınmış və etibarlı restoranlarda hazırlanmış suşiyə üstünlük verilməsini tövsiyə edirlər.

Suşi yeyərkən hansı qaydalara əməl etmək lazımdır?

Qida təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssislər bir neçə əsas qaydaya diqqət yetirməyi məsləhət görür:

• Suşini yalnız etibarlı və gigiyena standartlarına əməl edən restoranlardan almaq
• Balığın təzə və düzgün saxlanılmış olmasına diqqət yetirmək
• Uzun müddət otaq temperaturunda qalan suşini yeməmək
• Hamilə qadınlar, zəif immun sistemi olan şəxslər və bəzi xroniki xəstəlikləri olan insanların çiy balıqdan çəkinməsi

Bəzi dietoloqlar həmçinin qeyd edirlər ki, suşi təkcə balıqdan ibarət deyil. Onun tərkibindəki düyü və souslar bəzən yüksək miqdarda duz və şəkər də ehtiva edə bilər. Buna görə porsiya ölçüsünə diqqət yetirmək vacibdir.

Tez-tez suşi yemək faydalıdırmı?

Mütəxəssislərin fikrincə, suşi balanslı qidalanmanın bir hissəsi kimi istehlak edilə bilər, lakin onu hər gün və çox böyük miqdarda yemək tövsiyə edilmir. Bunun səbəblərindən biri bəzi dəniz balıqlarında civə kimi ağır metalların müəyyən miqdarda olmasıdır.

Dietoloqlar müxtəlif qida növlərinin növbələşdirilməsini daha sağlam yanaşma hesab edir. Yəni balıq, tərəvəz, taxıl və digər protein mənbələrinin balanslı şəkildə istifadə edilməsi orqanizm üçün daha faydalıdır.

Suşi barədə İslam nə deyir?

Məlumdur ki, Ramazan ayındayıq. İstər-istəməz belə bir sual yaranır? Suşi ilə iftar açmaq mümkündür? Bəli, mümkündür, çünki onun əsas tərkibi – düyü, balıq və tərəvəzlər – ümumiyyətlə halal sayılır. Çiy balıq yemək də İslam baxımından qadağan deyil. Lakin bəzi suşi növlərində alkoqollu souslar (məsələn, mirin və ya sake) istifadə oluna bildiyi üçün tərkibini yoxlamaq məsləhətdir. İftar zamanı uzun müddət ac qaldıqdan sonra çox ağır yeməklərdən çəkinmək tövsiyə edilir. Suşi nisbətən yüngül yemək olduğuna görə ölçülü şəkildə istehlak oluna bilər. Mütəxəssislər iftarı əvvəlcə su və xurma ilə açmağı, sonra digər yeməklərə keçməyi daha düzgün hesab edirlər.

Nəticə

Ümumilikdə, suşi düzgün hazırlanarsa və təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilərsə, qidalanmada faydalı alternativlərdən biri hesab oluna bilər. Lakin çiy balıqdan istifadə edilməsi səbəbindən keyfiyyət və gigiyena məsələsi bu yeməkdə xüsusilə böyük əhəmiyyət daşıyır.

Mütəxəssislər hesab edir ki, suşini ölçülü şəkildə və etibarlı mənbələrdən seçmək həm dadlı, həm də nisbətən sağlam qidalanma variantı ola bilər.

Kamal Hüseyn