İranda 6 məhbus edam edilib, 10 etirazçı ölüm cəzasına məhkum olunub
İranda məhbuslarla bağlı yeni edam xəbərləri və ölüm hökmü qərarları gündəmə gəlib. Hüquq müdafiəçilərinin məlumatına görə, ölkənin iki həbsxanasında ən azı 6 məhbus edam edilib, İsfahanda etirazlarla bağlı məhkəmə işində isə 10 nəfər ölüm cəzasına məhkum olunub.
News365.az xəbər verir ki, bu barədə İnsan Hüquqları Fəalları Xəbər Agentliyi (HRANA) məlumat yayıb.
HRANA-nın “Iran Human Rights” təşkilatına istinadən yaydığı məlumata görə, avqustun 11-də Rəşt həbsxanasında iki məhbus edam edilib.
Edam olunanların 51 yaşlı, üç uşaq atası Cəlal Nemətzadə və təxminən 40 yaşlı Bəhruz Suri olduğu bildirilib.
Məlumata görə, Nemətzadə təxminən beş il əvvəl narkotiklə əlaqəli ittihamlarla saxlanılıb və ölüm hökmünə məhkum edilib. Onun daha əvvəl də eyni ittihamlarla üç dəfə həbs olunduğu və Rəşt, Ənzəli və Sari həbsxanalarında ümumilikdə 13 il cəza çəkdiyi qeyd olunub.
Bəhruz Surinin isə təxminən dörd il əvvəl narkotiklə bağlı ittihamla həbs edildiyi və İnqilab Məhkəməsi tərəfindən ölüm cəzasına məhkum olunduğu bildirilib.
HRANA-nın məlumatına görə, avqustun 29-da Təbriz həbsxanasında daha 4 məhbus edam edilib.
Onların 28 yaşlı Yavar Əlizadə, 40 yaşlı Hüseyn Xəlilian, 48 yaşlı Davud Tərxan və 28 yaşlı Müctəba Vəhdi olduğu bildirilib. Müctəba Vəhdinin Zəncan sakini olduğu, Alvar-Sofla kəndindən olduğu və bir uşaq atası olduğu qeyd edilib.
Məlumata görə, Yavar Əlizadə və Hüseyn Xəlilian qətl, Müctəba Vəhdi və Davud Tərxan isə ayrı-ayrı narkotiklə bağlı işlər üzrə ölüm hökmünə məhkum ediliblər.
HRANA bildirib ki, məlumat yayıldığı vaxtadək edamlarla bağlı İran dövlət mediasında və ya rəsmi qurumlar tərəfindən açıqlama verilməyib.
İsfahanda 10 etirazçıya ölüm hökmü
Bundan başqa, İsfahan İnqilab Məhkəməsinin 1-ci şöbəsinin 2026-cı ilin yanvarında keçirilən etirazlarla bağlı iş üzrə 10 təqsirləndirilən şəxsə ölüm hökmü çıxardığı bildirilir.
HRANA-nın məlumatına görə, Taraneh Rəhimi, Navid Elyasi, Əbülfəzl Dadgostar, Mehdi Mənsuri, Əhmədrza Səidi, Mehrdad Boveyri, Məhəmməmməd Mehdi Əsədi, Armin Qolami, Parsa Cəfəri və Mehdi Cəfəri (Xosrəvi) ölüm və 11 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum ediliblər.
Məhkəmə daha 6 təqsirləndirilən şəxsə müxtəlif müddətli həbs cəzaları verib. Beləliklə, iş üzrə təyin olunan həbs cəzalarının ümumi müddətinin 256 il olduğu bildirilir.
İş 2026-cı ilin yanvarında İsfahanda keçirilən etiraz aksiyalarından sonra başlanıb. Həmin hadisələr zamanı iki nəfərin, o cümlədən İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) üzvünün və evsiz bir şəxsin öldüyü bildirilir.
İş üzrə 16 nəfər “Allaha qarşı düşmənçilik” (“moharebeh”), soyuq silah gəzdirmə, ictimai əmlaka zərər vurma, milli təhlükəsizliyə qarşı toplaşma və əlbirlik, həmçinin dövlət əleyhinə təbliğat aparmaq kimi ittihamlarla mühakimə olunub.
HRANA qeyd edib ki, ittiham aktında təqsirləndirilən şəxslərin həmin iki şəxsin ölümü ilə birbaşa əlaqəsini göstərən konkret ittiham yer almayıb. Agentliyin məhkəmə prosesi ilə tanış mənbəyə istinadən yaydığı məlumata görə, məhkəmə zamanı da təqsirləndirilən şəxslərin ölümlərdə iştirakını təsdiqləyən hər hansı sübut təqdim edilməyib.
Bundan əlavə, təqsirləndirilən şəxslərdən Əhmədrza Səidi məhkəmə iclasında dindirmə zamanı işgəncəyə məruz qaldığını iddia edib. O, istintaq əməkdaşının boynuna və cinsiyyət orqanlarına elektrik şoku cihazından istifadə etdiyini bildirib. Bu iddia ilə bağlı rəsmi araşdırmanın başlanıb-başlanmadığı məlum deyil.
Etiraz iştirakçısının ölüm hökmü qüvvədə saxlanılıb
HRANA daha bir etiraz iştirakçısı – 26 yaşlı Əli-Əsğər (Əlirza) Peyğəmbərinin ölüm hökmünün İran Ali Məhkəməsi tərəfindən qüvvədə saxlanıldığını da açıqlayıb.
Məlumata görə, Peyğəmbəri 2026-cı ilin yanvarında keçirilən ölkəboyu etirazlar zamanı saxlanılıb. O, Tehran İnqilab Məhkəməsinin 23-cü şöbəsi tərəfindən casusluq və İsraillə əməkdaşlığa görə cəzanın sərtləşdirilməsi haqqında qanun əsasında ölüm cəzasına məhkum edilib.
Onun vəkili Peyam Dərəfşan “Emtedad” xəbər agentliyinə açıqlamasında Ali Məhkəmənin ölüm hökmünü qüvvədə saxladığını bildirib.
Vəkilin sözlərinə görə, onun müdafiə etdiyi şəxsin hakimiyyətin “düşmən qruplar” kimi təqdim etdiyi təşkilatlarla heç bir əlaqəsi olmayıb və ona qarşı irəli sürülən əsas əməl etiraz aksiyalarından birində iştirak etmək olub.
Dərəfşan bildirib ki, işə yenidən baxılması və edam hökmünün icrasının dayandırılması üçün hüquqi prosedurların başlanması planlaşdırılır.
HRANA-nın məlumatına görə, Peyğəmbəri yanvarın 9-da ölkəboyu etirazlar zamanı təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən saxlanılıb. O, mart ayında girov qarşılığında sərbəst buraxılıb, daha sonra məhkəmə proseslərindən sonra yenidən həbs edilib.
Agentlik həmçinin onun yaxın zamanda Böyük Tehran həbsxanasından Kərəcdəki Qızıl Hesar həbsxanasına köçürüldüyünü bildirib. Bu addım onun ailəsində narahatlıq yaradıb. Çünki İranda edamların mütəmadi olaraq Qızıl Hesar həbsxanasında həyata keçirildiyi bildirilir.
Qeyd: Edam və məhkəmə qərarları ilə bağlı məlumatlar əsasən HRANA və digər hüquq müdafiə mənbələrinə əsaslanır. İranın rəsmi qurumları tərəfindən bütün hallarla bağlı təsdiq verilməyib.
News365.az
