"Ermənistan Avropa İttifaqına müraciət edir" – Paşinyanın addımı Moskva ilə münasibətləri gərəcək?
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın ölkəsinin Avropa İttifaqına (Aİ) üzvlüyü ilə bağlı rəsmi müraciət edəcəyini açıqlaması İrəvan-Moskva xəttində gərginliyi artırıb. Ermənistan parlamenti hələ 2025-ci ilin martında bu istiqamətdə qanun qəbul etsə də, rəsmi müraciətin reallaşması geosiyasi balansı dəyişə bilər.
Paşinyanın Aİ və Avrasiya İqtisadi İttifaqına (Aİİ) eyni vaxtda üzvlüyün mümkün olmadığını etiraf etməsi İrəvanın ciddi seçim qarşısında olduğunu göstərir. Ermənistan Konstitusiyasına əsasən, beynəlxalq təşkilatlara üzvlük referendum yolu ilə həll olunmalıdır və hökumət hazırlıqlardan sonra bu addımı atmağı planlaşdırır.
Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov İrəvanın inkişaf perspektivlərinin Aİİ-də olduğunu vurğulasa da, İrəvanın Rusiya ilə iqtisadi asılılığı qəfil qoparmaq imkanı yoxdur.
"Səhnədəki durumla pərdəarxası proseslər fərqlidir"
Məsələni dəyərləndirən Ədalət, Hüquq, Demokratiya (ƏHD) Partiyasının İdarə Heyətinin üzvü, politoloq Əli Zülfüqaroğlu bildirib ki, görünən gərginliyə baxmayaraq, real vəziyyət fərqlidir:
"Ermənistanın Qərbə yönəlik siyasəti Rusiya üçün ciddi təhdid yaratmır. Ölkənin Rusiyadan böyük iqtisadi asılılığı var və bu, Moskvanın nəzarəti əlində saxlamasına şərait yaradır. Görüntü olaraq yaradılan gərginlik hər iki tərəfə sərf edir: Ermənistan Qərbdən dəstək alır, Rusiya isə sanksiyalı məhsulları Ermənistan vasitəsilə dövr etdirir. Hətta Ukrayna müharibəsindən sonra iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin həcminə baxmaq kifayətdir."
Əsas prioritet nə olmalıdır?
Politoloqun fikrincə, Ermənistanın Aİ-yə yaxınlaşması müəyyən geosiyasi və investisiya üstünlükləri qazandıra bilsə də, Rusiyadan asılılığı tam aradan qaldıra bilməz:
Real imkanlar: Ermənistanın Aİ-yə yaxın vaxtda üzv olması texniki və siyasi baxımdan mümkün görünmür.
Əsas prioritet: İrəvan üçün ən real və vacib addım Türkiyə ilə münasibətləri normallaşdırmaq, sərhədləri açmaq və Avropa ilə quru əlaqələrini təmin etməkdir.
Moskvanın reaksiyası: Rusiyanın bu proseslərdən ciddi narahatlıq keçirmədiyini nəzərə alsaq, yaxın perspektivdə İrəvan-Moskva münasibətlərində kəskin dönüşün olacağı ehtimalı aşağıdır.
