Azərbaycan və Laos arasında münasibətlərin dərinləşdirilməsi üçün yeni imkanlar
Müasir beynəlxalq münasibətlər
sistemində dövlətlər arasında siyasi dialoqun gücləndirilməsi və qarşılıqlı
faydalı əməkdaşlığın genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan,
Azərbaycan ilə Laos Xalq Demokratik Respublikası arasında münasibətlərin
inkişafı yeni tərəfdaşlıq imkanlarının yaranması ilə diqqət çəkir. Prezident
İlham Əliyevin oktyabrın 13-də Laos Prezidenti Thonqlun Sisulitin Azərbaycana rəsmi
səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında uzun illər ərzində
formalaşmış dostluq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi və gələcək əməkdaşlığın
prioritetlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Səfər
çərçivəsində qəbul edilən Birgə Bəyanat isə siyasi münasibətlərin dərinləşdirilməsi,
iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və humanitar əməkdaşlığın inkişafı üçün
yeni perspektivlər açır.
Prezidenti İlham Əliyevin bəyanatı iki ölkə
arasında münasibətlərin mövcud vəziyyətini və gələcək inkişaf perspektivlərini əks
etdirən mühüm siyasi mesajlarla yadda qalıb. Dövlət başçısının çıxışında siyasi
dialoqun möhkəmləndirilməsi, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi,
parlamentlərarası əlaqələrin inkişafı və yeni tərəfdaşlıq imkanlarının reallaşdırılması
əsas istiqamətlər kimi diqqət çəkib.
Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, səfər
çərçivəsində qəbul edilən Birgə Bəyanat Azərbaycan ilə Laos arasında gələcək əməkdaşlığın
əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirən mühüm sənəddir. Bu sənəd iki ölkənin
qarşılıqlı maraqlara əsaslanan münasibətlərinin daha da dərinləşdirilməsi,
mövcud əməkdaşlıq mexanizmlərinin gücləndirilməsi və yeni təşəbbüslərin həyata
keçirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan ilə Laos arasında diplomatik
münasibətlərin 30 ildən artıq tarixə malik olması iki dövlət arasında
formalaşmış siyasi əlaqələrin davamlılığını göstərir. Bu müddət ərzində tərəflər
beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstək və həmrəylik nümayiş
etdirib, müxtəlif platformalarda əməkdaşlıq imkanlarından istifadə ediblər. Prezident
İlham Əliyevin bəyanatında siyasi münasibətlərin uğurlu inkişafı xüsusi
vurğulanıb. Dövlət başçısının fikirlərindən aydın olur ki, Azərbaycan və Laos
mövcud siyasi dialoqu yalnız qoruyub saxlamaq deyil, həm də onu yeni məzmunla zənginləşdirmək
niyyətindədir. Dövlətlər arasında yüksək səviyyəli səfərlər və müntəzəm təmaslar
qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmləndirilməsinə, beynəlxalq məsələlər üzrə fikir
mübadiləsinin aparılmasına və ortaq maraqların müəyyənləşdirilməsinə şərait
yaradır.
Laos Prezidentinin Azərbaycana ilk rəsmi səfəri
bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi
kimi, Thonqlun Sisulitin daha əvvəl Azərbaycanda olmasına baxmayaraq, hazırkı səfər
Laos dövlət başçısının ölkəmizə ilk rəsmi səfəridir. Bu fakt ikitərəfli münasibətlərin
institusional və diplomatik baxımdan daha yüksək səviyyəyə qaldırılması üçün
yeni imkanlar açır. Parlamentlərarası əlaqələrin inkişafı da siyasi tərəfdaşlığın
mühüm istiqamətlərindən biridir. Hər iki ölkədə dostluq qruplarının
yaradılması, parlamentlərarası təşkilatlarda əməkdaşlıq və hakim partiyalar
arasında imzalanmış Anlaşma Memorandumu siyasi münasibətlərin müxtəlif səviyyələrdə
möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Bu əlaqələr dövlətlərarası dialoqun
davamlılığını təmin etməklə yanaşı, qanunvericilik təcrübəsinin bölüşdürülməsi
və qarşılıqlı anlaşmanın artırılması üçün də zəmin yaradır.
Azərbaycan ilə Laos arasında
münasibətlərin inkişafında əsas prioritetlərdən biri iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsidir.
Prezident İlham Əliyev bəyanatında mövcud ticarət dövriyyəsinin iki ölkənin
potensialını və əməkdaşlıq niyyətlərini tam əks etdirmədiyini bildirib. Bu
yanaşma iqtisadi münasibətlərin yeni mərhələyə keçirilməsi üçün konkret
addımların atılmasının vacibliyini ortaya qoyur. Bakıda keçirilməsi nəzərdə
tutulan Laos–Azərbaycan biznes-forumu sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin
qurulması, qarşılıqlı investisiya imkanlarının öyrənilməsi və yeni kommersiya təşəbbüslərinin
irəli sürülməsi baxımından mühüm platforma ola bilər. Belə tədbirlər yalnız
ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsinə deyil, həm də biznes mühitləri
arasında məlumat mübadiləsinin gücləndirilməsinə xidmət edir.
Azərbaycanın xarici ölkələrə investisiya
qoyuluşu sahəsində qazandığı təcrübə Laos ilə iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi
üçün əhəmiyyətli imkanlar yaradır. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Azərbaycan
konkret investisiya layihələrinə böyük maraqla baxmağa hazırdır. Bu, əməkdaşlığın
ümumi niyyətlər səviyyəsində qalmaması, real iqtisadi nəticələrə yönəlməsi
baxımından vacibdir.
Energetika, mədənçilik, kənd təsərrüfatı və
digər sahələrdə əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi də iki ölkənin iqtisadi əlaqələrinin
şaxələndirilməsi üçün perspektivlər açır. Hər bir istiqamətdə konkret layihələrin
müəyyənləşdirilməsi, biznes subyektlərinin fəallığının artırılması və
qarşılıqlı investisiyaların təşviqi tərəfdaşlığın praktiki məzmununu gücləndirə
bilər.
Azərbaycan–Laos münasibətlərinin mühüm istiqamətlərindən
biri də təhsil sahəsində əməkdaşlıqdır. Prezident İlham Əliyev bəyanatında
sovet dövründə iki mindən çox laoslu tələbənin Azərbaycanda təhsil aldığını
xatırladaraq, bu ənənənin bərpa edilməsini təklif edib. Bu təşəbbüs iki ölkə
arasında humanitar əlaqələrin genişləndirilməsi, gənclər arasında qarşılıqlı
anlaşmanın gücləndirilməsi və peşəkar kadr hazırlığı baxımından əhəmiyyətlidir.
Təqaüd proqramlarının yaradılması laoslu tələbələrin Azərbaycanda ali təhsil
almasına şərait yarada, eyni zamanda, Azərbaycan təhsil müəssisələrinin beynəlxalq
əlaqələrini genişləndirə bilər. Təhsil sahəsində əməkdaşlıq uzunmüddətli
perspektivə malikdir. Azərbaycanda təhsil alan tələbələr gələcəkdə öz ölkələrində
müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərərək iki dövlət arasında əlaqələrin
inkişafına töhfə verə bilərlər. Beləliklə, təhsil yalnız humanitar mübadilə
vasitəsi deyil, həm də gələcək iqtisadi və siyasi tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsinə
xidmət edən mühüm amildir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatı Azərbaycan
ilə Laos arasında münasibətlərin geniş potensiala malik olduğunu və tərəflərin
bu potensialı reallaşdırmaqda maraqlı olduqlarını göstərir. Siyasi dialoqun
möhkəmləndirilməsi, parlamentlərarası əməkdaşlığın inkişafı, iqtisadi əlaqələrin
genişləndirilməsi və təhsil sahəsində tarixi ənənələrin bərpası ikitərəfli
münasibətlərin əsas istiqamətlərini təşkil edir. Birgə Bəyanatın qəbul edilməsi
isə bu istiqamətlərin vahid siyasi çərçivədə müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Qarşılıqlı maraqların konkret layihələrə çevrilməsi, biznes dairələri arasında əlaqələrin
gücləndirilməsi və humanitar əməkdaşlığın genişləndirilməsi Azərbaycan–Laos
münasibətlərinin gələcək inkişafını şərtləndirən əsas amillər olacaq. Azərbaycanın
xarici siyasətində dostluq və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq prinsipləri mühüm
yer tutur. Laos ilə münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyması da bu
yanaşmanın daha bir nümunəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Zenfira Nurullayeva
Qara Qarayev adına Mərkəzi
İncəsənət Məktəbinin
xor ixtisası üzrə müəllimi,
Azərbaycan Respublikasının
Əməkdar müəllimi
