Sosial media, yoxsa cinayət bazarı?

Telegram və Signal kimi platformalarda yeni nəsil cinayətkar dəstələri, qətl və silahlı yaralama kimi ağır cinayətləri rəqəmsal bazara çevirib. Təhlükəsizlik qüvvələrinin əldə etdiyi yazışmalara görə, bu platformlarda müqaviləli qətllər üçün açıq-aşkar pazarlıqlar aparılır.

Türkiyədə aparılan araşdırmalara görə, yeni nəsil cinayətkar dəstələr ənənəvi üsullardan uzaqlaşaraq, şifrəli mesajlaşma proqramlarını cinayət əməliyyatları üçün istifadə edirlər. Bu platformlarda "məkan güllələmə", "yaralama" və ya "qətl" kimi xidmətlər üçün sıx danışıqlar aparılır.

Cinayətlərin Qiyməti: 3.870 AZN-dən 2.709.000 AZN-dək

Ortaya çıxan yazışmalarda cinayətlərin bir növ "tarif" sistemi ilə həyata keçirildiyi müşahidə olunub. Buna görə:

· Yaralama əməliyyatları: 10.000 TL-yə (təxminən 3.870 AZN) qədər endirim edilə bilir .

· Məkan güllələmə: Qiyməti 60.000 TL-yə (təxminən 23.220 AZN) qədər düşə bilir .

· Qətl (adam öldürmə): Qiymətlər 700.000 TL (271.000 AZN) ilə 7 milyon TL (2.709.000 AZN) arasında dəyişir .

Yazışmalarda maraqlı bir detal da qeydə alınıb: bir cinayət üçün əvvəlcə 7 milyon TL tələb edilərkən, edilən pazarlıq nəticəsində qiymət 3,5 milyon TL-yə (təxminən 1.354.500 AZN) endirilib. Bu da cinayət aləmində belə rəqəmsal platformalar vasitəsilə rəqabətin olduğunu göstərir .

Dəstələrin Hədəfində Uşaqlar Var

Hadisənin ən qaranlıq tərəfi isə cinayətkar dəstələrin 18 yaşın altındakı gəncləri hədəf almasıdır. Dəstələr, Türk Cinayət Qanununda uşaqlara verilən cəza endirimlərindən yararlanmaq məqsədi ilə xüsusilə "18 yaş altı element" axtardıqlarını açıq şəkildə elan edirlər .

İstanbulun Esenyurt bölgəsi üçün "18 yaş altı işçi lazımdır" kimi elanların yerləşdirildiyi, hətta İzmir şəhərində "tahsilat, yaralama və sümük qırma" işləri üçün 15 nəfərlik xüsusi komandanın hazır saxlanıldığı bildirilir .

Təhlükəsizlik ekspertləri, sosial media platformlarında lüks həyat tərzi, pul və silah nümayiş etdirən videoların gəncləri bu tələyə cəlb etmək üçün bir vasitə olduğunu vurğulayır . "GTA" və "Fortnite" kimi onlayn oyunların səsli söhbət otaqlarının isə əməliyyatların planlaşdırılması üçün istifadə edildiyi iddia edilir .

Bu cinayət şəbəkələrinin fəaliyyəti sadəcə şiddət əməlləri ilə məhdudlaşmır. Eyni platformalarda qeyri-qanuni silah ticarəti, qara pul yuma, saxta pul, narkotik alveri və şəxsi məlumatların satışı kimi geniş çeşidli qanunsuz əməliyyatlar da təklif olunur .