Gənə dişləməsindən sonra yaranan ət allergiyası: Simptomları, müalicəsi, nəticələri

2000-ci illərin ortalarında Amerikalı alimlər yeni bir allergiya növü kəşf etdilər: gənə sancmasından qaynaqlanan ət allergiyası. O vaxtdan bəri ABŞ-da hər il təxminən 15.000 hal qeydə alınır və Almaniya, Fransa, İsveç, İtaliya, İspaniya, İsveçrə, Çin, Cənubi Koreya, Cənubi Afrika və Avstraliya da daxil olmaqla dünyanın təxminən 30 ölkəsində bu hallar qeydə alınıb.

Gənə ilə keçən ət allergiyası nədir?

Elmi olaraq, gənə sancmasından qaynaqlanan ət allergiyasına alfa-gal sindromu deyilir. Bu allergiya gənə sancması ilə ötürülən ciddi və potensial olaraq həyati təhlükə yaradan bir vəziyyətdir. Allergiya, əksər məməlilərdə təbii olaraq istehsal olunan, lakin insanlarda olmayan karbohidrat qalaktoza-alfa-1,3-qalaktozanın adını daşıyır. O, həmçinin bəzi gənə növlərinin tüpürcəyində də olur. Sancma zamanı disaxarid (karbohidrat) alfa-gal insan qan dövranına daxil olur və bəzi hallarda immun sistemi onu təhlükə kimi tanıyır və ət məhsulları istehlak edərkən allergik reaksiyaya səbəb olur. Buna görə də alfa-gal sindromu ət allergiyası da adlanır.

Hansı gənələr alfa-gal daşıyır?

ABŞ-da alfa-gal daşıyan üç növ gənə var:

Amblyomma americanum, əsasən marallarda parazitlik edən unikal Amerika növüdür;

-         maral gənəsi, əsasən Şərqi Amerikada da rast gəlinir;

-         qərb maral gənəsi, ABŞ-ın qərbində tapılır.

Avropada alfa-galın əsas daşıyıcısı Rusiyada da rast gəlinən it gənəsidir.

Ət allergiyasının simptomları hansılardır?

Alfa-gal sindromu qırmızı ətə - mal əti, donuz əti və quzu ətinə - yüngüldən ağıra qədər allergiyaya səbəb olur. Süd məhsulları və jelatin də daxil olmaqla digər heyvan məhsullarına qarşı da reaksiyalar baş verə bilər. Alfa-gal sindromlu insanların əksəriyyətində simptomsuz olur, lakin bəzi xəstələrdə səbəbsiz görünən anafilaktik şok da daxil olmaqla ağır allergik reaksiya inkişaf edə bilər.

Qırmızı ət allergiyasının simptomları adətən alfa-qal molekulu olan qida qəbul etdikdən 2-6 saat sonra özünü göstərir. Allergik reaksiyanın əlamətlərinə aşağıdakılar daxildir:

-         ürtiker və qaşınma;

-         dodaqların, üzün, boğazın və göz qapaqlarının şişməsi;

-         nəfəs darlığı, xırıltılı tənəffüs;

-         qarın ağrısı, ishal, ürəkbulanma və qusma.

Alfa-gal sindromunun simptomları zamanla zəifləyə və tamamilə yox ola bilər.

Həkimə müraciət etməliyəmmi?

Əgər alfa-gal sindromunuzdan şübhələnirsinizsə, aşağıdakı hallarda tibbi yardım almalısınız:

-         nəfəs almaqda çətinlik çəkirsinizsə;

-         nəbziniz sürətli və zəifdirsə;

-         başgicəllənmə hiss edirsinizsə.

Bütün bu simptomlar anafilaktik şokun - 20% hallarda ölümcül olan kəskin immun reaksiyasının inkişafını göstərə bilər.

Alfa-qal sindromu niyə baş verir?

Gənə dişləməsindən sonra qırmızı ət allergiyaları haqqında az şey məlumdur. Bəzi gənə dişləməsi qurbanlarının immun sisteminin qalaktoza-alfa-1,3-qalaktozanı təhlükə kimi qəbul etməsinin dəqiq səbəbi məlum deyil.

Bu allergiya necə müalicə olunur?

Alfa-gal sindromu üçün peyvənd və ya spesifik müalicə yoxdur. Simptomlar antihistaminiklərlə aradan qaldırılır və əsas müalicə allergiyaya səbəb olan ət məhsullarından imtina etməkdir. Xəstəlik allergen komponenti olan qalaktoza-alfa-1,3-qalaktoza üçün qan analizi ilə diaqnoz qoyulur.

Alfa-qal sindromuna yoluxmanın qarşısını necə almaq olar?

Yaşından, cinsindən və ya ümumi sağlamlığından asılı olmayaraq hər kəsdə alfa-qal allergiyası yarana bilər. Xəstəliyin qarşısını almağın yeganə yolu gənələrin ola biləcəyi meşələrdə və otlaq ərazilərdə ehtiyatlı olmaqdır. Xüsusilə gənə mövsümündə (yazın sonu, yay və payızın əvvəlində) açıq havaya çıxarkən qapalı ayaqqabı və uzun şalvar geyin və gənə əleyhinə spreylərdən istifadə etməyi unutmayın. Evə qayıtdıqdan sonra özünüzü və yaxınlarınızı yoxlayın və mümkün qədər tez duş qəbul edin.

News365.az