Bağışlanan əmlaka digər uşaqların iddia hüququ var? - AÇIQLAMA
Çox vaxt valideynlər sağlığında mənzil və ya digər daşınmaz əmlakı övladlarından birinin adına keçirirlər. Bəs belə halda digər bacı-qardaşlar və ya vərəsələr həmin əmlakdan pay tələb edə bilərmi?
Məsələyə hüquqi müstəvidə aydınlıq gətirən vəkil Amid Əsgərov bildirib ki, praktikada valideynlərin əmlakı övladına verməsi daha çox bağışlama müqaviləsi vasitəsilə həyata keçirilir.
Mülki Məcəllənin 666.1-ci maddəsinə görə, bağışlama müqaviləsi əvəzsiz xarakter daşıyır — yəni bağışlayan tərəf qarşılığında heç bir xidmət və ya ödəniş tələb etmədən əmlakını qarşı tərəfə ötürür. Lakin burada mühüm bir məqam var: Məcəllənin 667.1-ci maddəsinə əsasən, fəaliyyət qabiliyyətli şəxs əmlakını bağışlayarkən bu əmlak ər-arvadın ümumi mülkiyyəti və ya digər vərəsəlik hüquqları ilə məhdudlaşdırılmamalıdır.
Digər Vərəsələr Hansı Halda Pay Tələb Edə Bilər?
Vəkilin sözlərinə görə, Mülki Məcəllənin 1200-cü maddəsi "məcburi pay" hüququ olan vərəsələri (birinci növbə vərəsələr — övladlar, valideynlər, ər/arvad) qoruyur. Əgər bağışlanan əmlak ucbatından digər vərəsələrin məcburi payı pozulubsa, onlar payın tamamlanmasını tələb edə bilərlər.
Bunun üçün Konstitusiya Məhkəməsinin qərarlarına əsasən 4 vacib şərt eyni vaxtda mövcud olmalıdır:
Hüquqi status: Tələb irəli sürən şəxs qanunla məcburi pay almaq hüququna malik olmalıdır;
Əmlakın ötürülmə forması: Əmlak məhz bağışlama müqaviləsi ilə üçüncü şəxsə (və ya digər övlada) verilməlidir;
2 İLLİK MÜDDƏT QAYDASI: Əmlakın bağışlanmasından mirasın açıldığı (valideynin dünyasını dəyişdiyi) vaxtadək 2 ildən artıq müddət KEÇMƏMƏLİDİR. Əgər bağışlanmadan 2 ildən çox vaxt keçibsə, həmin hədiyyə artıq hesaba alınmır və digər vərəsələr ona iddia edə bilmir;
Mirasın həcmi: Bağışlanan əşya mirasın tərkibində olsaydı, ümumi miras əmlakının həcmi və müvafiq olaraq məcburi pay artmış olmalı idi.
Yekun olaraq: Bağışlama müqaviləsi nəticəsində birinci növbə vərəsələrin qanuni məcburi pay hüququ pozularsa və bağışlanma tarixindən 2 il ötüməyibsə, həmin vərəsələr məhkəmə vasitəsilə öz pozulmuş hüquqlarını bərpa edib məcburi paylarının ödənilməsini tələb edə bilərlər.
