Li Kuan Yu Sinqapuru necə dünya səviyyəli dövlətə çevirdi?

Dünyada elə ölkələr var ki, onların qısa müddətdə əldə etdiyi inkişaf iqtisadiyyatın, təhsilin və dövlət idarəçiliyinin düzgün qurulmasının nəticəsi kimi diqqət çəkir. Sinqapur da bu ölkələrdən biridir. Vaxtilə məhdud təbii ehtiyatlara və mürəkkəb iqtisadi şəraitə malik olan bu dövlətin inkişafında uzun illər baş nazir olmuş Li Kuan Yunun siyasəti mühüm rol oynayıb. Sərt idarəçilik üsulları ilə yanaşı, təhsilə, intizama və insan kapitalına verdiyi önəm onu müasir tarixdə ən çox müzakirə edilən dövlət xadimlərindən birinə çevirib.

Təhsil eksperti Etibar Əliyev Sinqapurun qurucusu hesab edilən Li Kuan Yunun fəaliyyəti və ölkənin inkişaf modeli barədə fikirlərini bölüşüb.

Li Kuan Yu 1923-cü il sentyabrın 16-da anadan olub. O, 1959-cu ildən 1990-cı ilədək Sinqapurun baş naziri vəzifəsində çalışıb. Onun rəhbərliyi dövründə ölkə iqtisadiyyatın inkişafı, təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi və dövlət idarəçiliyinin gücləndirilməsi istiqamətində mühüm dəyişikliklərə imza atıb.

Sərt idarəçilik metodlarına görə bəzən “xeyirxah diktator” adlandırılan Li Kuan Yu ictimai nizam-intizama xüsusi əhəmiyyət verirdi. Onun həyata keçirdiyi siyasətdə qanunlara riayət edilməsi, şəhər mühitinin qorunması və ictimai məsuliyyətin artırılması əsas istiqamətlərdən olub.

Sinqapurda ictimai yerlərin təmizliyinin qorunması, zibil atılmasının qarşısının alınması və digər qaydaların pozulmasına görə cərimələrin tətbiqi də bu yanaşmanın tərkib hissəsi idi.

Li Kuan Yunun idarəçilik fəlsəfəsində təhsil isə xüsusi yer tuturdu. O, ölkənin gələcəyinin savadlı və bacarıqlı insanlardan asılı olduğunu düşünürdü. İstedadlı şagirdlərin inkişafına şərait yaradılması, təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və elmi biliklərin təşviqi Sinqapurun inkişaf strategiyasının mühüm istiqamətlərinə çevrildi.

Təhsil sahəsində aparılan islahatlar ölkənin insan kapitalının güclənməsinə və beynəlxalq rəqabət qabiliyyətinin artmasına töhfə verdi. Bu gün Sinqapurun məktəbliləri beynəlxalq qiymətləndirmə proqramlarında yüksək nəticələr göstərir, ölkənin universitetləri isə dünyanın nüfuzlu ali təhsil müəssisələri arasında yer alır.

Etibar Əliyevin diqqət çəkdiyi əsas məqamlardan biri də Sinqapur təcrübəsində təhsilin dövlətin uzunmüddətli inkişafı ilə əlaqələndirilməsidir. Bu model göstərir ki, insan kapitalına yatırılan sərmayə, keyfiyyətli təhsil və ictimai məsuliyyətin təşviqi ölkənin iqtisadi və sosial inkişafında mühüm rol oynaya bilər.